Receptplus

Acne bij volwassen vrouwen: behandeling op de huid met een voorschrift

Lees welke crèmes en gels op voorschrift bestaan tegen acne bij volwassen vrouwen en vraag een beoordeling door een arts via een medische vragenlijst. Acne die na de tienerjaren blijft of pas later opduikt, zit vaak op de onderste helft van het gezicht en kan rond de menstruatie opflakkeren. Een arts beoordeelt uw antwoorden en beslist zelf; hij kan ook weigeren.

Acne op volwassen leeftijd herkennen

Bij volwassen vrouwen zitten de puistjes vaak rond de kin, de kaaklijn en de mond, eerder als rode, soms gevoelige bultjes dan als veel mee-eters. Een opflakkering in de dagen voor de menstruatie komt vaak voor. Ook verzorgingsproducten spelen mee: kies voor dagcrème, make-up en zonnebescherming producten die niet vettig zijn en de poriën niet verstoppen, vaak aangeduid als niet-comedogeen.

Niet elke rode huid met bultjes is acne. Rosacea zit meestal centraal in het gezicht, op wangen, neus en kin, met roodheid en blozen en zonder mee-eters. Die aandoening vraagt een andere behandeling. Beschrijf in de vragenlijst dus zo precies mogelijk waar de letsels zitten en hoe ze eruitzien.

Krab en knijp niet aan de letsels: volgens de Britse richtlijn NICE verhoogt dat het risico op littekens.

Middelen op voorschrift voor op de huid

Adapaleen is een retinoïde voor op de huid. Het maakt verstopte poriën vrij en werkt op mee-eters en op ontstoken puistjes. Het geeft vaak een droge, rode of geïrriteerde huid en een branderig gevoel; NICE raadt daarom aan rustig te beginnen, bijvoorbeeld om de andere dag of met een korte inwerktijd. De huid wordt ook gevoeliger voor zon, dus zonnebescherming hoort erbij.

Clindamycine is een antibioticum in gelvorm tegen ontstoken puistjes. Om resistentie te beperken, gebruikt men het liefst niet als enig middel en niet langer dan nodig. De arts combineert het daarom vaak met een tweede werkzame stof.

Azelaïnezuur werkt tegen ontstoken puistjes en mee-eters en is geen retinoïde. Het kan branden, jeuken of rood worden op de plaats waar u het aanbrengt.

Voor rosacea met bultjes en puistjes bestaan daarnaast metronidazol in crèmevorm en ivermectine in crèmevorm. Dat zijn geen middelen tegen gewone acne: welke aandoening u hebt, bepaalt welk middel in aanmerking komt.

Geduld: wanneer u resultaat mag verwachten

Een behandeling op de huid werkt traag. Volgens NICE duurt het zes tot acht weken voor een positief effect zichtbaar wordt, en beoordeelt men een behandeling na ongeveer twaalf weken. Volg de gebruiksaanwijzing in de bijsluiter.

Helpt een behandeling na die termijn onvoldoende, dan beslist de arts over een andere aanpak. Hebben twee verschillende behandelingen van telkens twaalf weken niet geholpen, dan raadt NICE een dermatoloog aan.

Zwangerschap, kinderwens en anticonceptie

Retinoïden voor op de huid, zoals adapaleen, worden niet gebruikt tijdens de zwangerschap en ook niet door vrouwen die zwanger willen worden. De samenvatting van de productkenmerken (SKP) van adapaleen vermeldt dat als contra-indicatie. Bent u zwanger, plant u een zwangerschap of geeft u borstvoeding, zeg het dan in de vragenlijst. De arts kiest dan een andere behandeling of weigert.

Gebruikt u hormonale anticonceptie of overweegt u ermee te beginnen, vermeld dat ook. Volgens NICE gaat bij acne de voorkeur naar een combinatiepil boven een pil met alleen een progestageen. Welke anticonceptie bij u past, is een aparte beoordeling; deze pagina gaat over behandeling op de huid.

Wanneer een dermatoloog of huisarts beter past

Zijn de letsels pijnlijk of knobbelig, laten ze littekens na of worden ze snel erger, dan hoort u bij een dermatoloog. Ernstige acne vraagt een onderzoek en soms een behandeling via de mond. Isotretinoïne schrijven wij niet voor, ook niet op verzoek.

Ga ook naar uw huisarts of gynaecoloog als de acne samengaat met een onregelmatige of uitblijvende menstruatie, meer haargroei in het gezicht of op het lichaam, of haaruitval op het hoofd. Dat kan wijzen op een hormonale oorzaak, zoals het polycysteus ovariumsyndroom, die eerst onderzocht moet worden. Dat geldt ook als de acne begon na de start van een nieuw geneesmiddel. Weegt de acne zwaar op uw stemming, bespreek dat dan met uw huisarts.

Krijgt u plots uitgebreide, sterk ontstoken letsels met koorts of een algemeen ziek gevoel, neem dan dringend contact op met een arts of met de huisartsenwachtpost via 1733.

Foto, beoordeling en het document

De vragenlijst peilt naar zwangerschap, kinderwens en borstvoeding, naar pijnlijke, knobbelige of littekenvormende letsels, naar de duur van de klachten en naar een eerdere behandeling op voorschrift. Noteer ook welke producten zonder voorschrift u al probeerde. De arts kan om een foto van de huid vragen, schriftelijk bijkomende vragen stellen of weigeren; een videogesprek of telefoongesprek is er niet.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

De arts heeft een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Mag ik make-up blijven gebruiken?

Ja. Kies bij voorkeur producten die niet vettig zijn en de poriën niet verstoppen, en verwijder ze 's avonds zorgvuldig. Hoe u het middel op voorschrift aanbrengt, leest u in de bijsluiter.

Is adapaleen hetzelfde als isotretinoïne?

Nee. Adapaleen is een retinoïde voor op de huid. Isotretinoïne wordt als capsule ingenomen bij ernstige vormen van acne, onder strikte voorwaarden, en alleen een arts met ervaring in deze behandeling schrijft het voor of volgt het op. Isotretinoïne schrijven wij niet voor.

Kan ik een antibioticumgel lang blijven gebruiken?

Liefst niet. Bij langdurig gebruik groeit het risico dat bacteriën ongevoelig worden. NICE zet een behandeling met een antibioticum slechts uitzonderlijk langer dan zes maanden voort en combineert het met een andere werkzame stof.

Ik denk dat ik rosacea heb en geen acne. Kan ik die vraag ook stellen?

Ja. Beschrijf uw klachten en waar ze zitten. Bij rosacea met bultjes en puistjes kan de arts een crème met metronidazol of ivermectine overwegen. Hebt u ook last van branderige of rode ogen, laat dat dan nakijken bij uw huisarts.