Is een voorschrift van een EU-arts geldig in België?

Wat de Europese regelgeving bepaalt

Richtlijn 2011/24/EU vertrekt van een eenvoudige vaststelling: de lidstaat waar een voorschrift wordt uitgeschreven en de lidstaat waar de patiënt het geneesmiddel afhaalt, zijn niet noodzakelijk dezelfde. Een voorschrift mag dus niet worden geweigerd op de enkele grond dat het in een ander land is opgesteld, op voorwaarde dat het op naam van een met name genoemde patiënt staat en dat het geneesmiddel in de lidstaat van uitgifte op de markt mag zijn.

Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU voegt daar het praktische deel aan toe. In haar bijlage staat welke gegevens het document moet dragen zodat een zorgverlener in een ander land het überhaupt kan lezen en nakijken. Dat is geen administratieve formaliteit: een apotheker in Gent of Hasselt kent de formulieren van zesentwintig andere lidstaten niet en moet op het blad genoeg houvast vinden om de patiënt, de voorschrijver en het geneesmiddel te herkennen.

Erkenning betekent de afwezigheid van een weigering wegens het land van herkomst. Het betekent niet dat de Belgische regels over aflevering wegvallen, en het betekent evenmin dat het geneesmiddel wordt terugbetaald. Dat zijn twee losse vragen die patiënten vaak samentrekken, terwijl elk van beide door eigen regels wordt beheerst.

Welke gegevens het document moet bevatten

De bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU somt een niet-uitputtende lijst op. Die valt uiteen in vier blokken.

Identificatie van de patiënt: naam en voornaam, voluit geschreven en niet afgekort, en de geboortedatum.

Authenticatie van het voorschrift: de datum van uitgifte.

Identificatie van de voorschrijver: naam en voornaam voluit, beroepskwalificatie, rechtstreekse contactgegevens zoals e-mailadres en telefoon- of faxnummer met internationaal kengetal, het werkadres met vermelding van de lidstaat, en de handtekening.

Identificatie van het voorgeschreven geneesmiddel: de gebruikelijke naam van de werkzame stof; de merknaam enkel wanneer het om een biologisch geneesmiddel gaat of wanneer de voorschrijver oordeelt dat de merknaam medisch noodzakelijk is, met een korte motivering; de farmaceutische vorm, bijvoorbeeld tablet of oplossing; de hoeveelheid; de sterkte en het doseringsschema.

De lijst is zo opgezet dat de apotheker niet hoeft terug te bellen naar de voorschrijver. Ontbreekt een van de velden of is het onleesbaar, dan is dat meteen de eerste reden waarom de aflevering in de apotheek kan stilvallen.

Waarom het geneesmiddel op stofnaam staat

Dezelfde werkzame stof wordt in verschillende lidstaten onder verschillende merknamen verkocht. De verpakking die u van thuis kent, bestaat in de Belgische apotheek vaak niet, terwijl de stof zelf volkomen gewoon en beschikbaar is. Daarom stelt de bijlage de gebruikelijke naam van de werkzame stof als regel, dus de internationale generieke benaming.

Er zijn twee uitzonderingen. De eerste is het biologische geneesmiddel, waar producten niet zomaar onderling uitwisselbaar zijn en het dus uitmaakt welk product werd voorgeschreven. De tweede is het geval waarin de voorschrijver oordeelt dat de merknaam medisch noodzakelijk is; dan moet die reden kort op het voorschrift staan.

Voor de patiënt heeft dat een heel praktisch gevolg. Vraag in de apotheek niet naar de naam op uw oude doosje, maar noem de werkzame stof, de sterkte en de farmaceutische vorm. Welke producten met dezelfde stof in België beschikbaar zijn, is terug te vinden bij het FAGG en bij de consumenteninformatie van de Belgische apothekers.

Wat de apotheker in België nakijkt

De apotheker in België werkt met een dubbele bril. Eerst is er de formele controle: staan alle velden uit de bijlage erop, is het document leesbaar, is het ondertekend, klopt de datum van uitgifte, en is de patiënt met naam en geboortedatum te identificeren.

Daarna volgt de farmaceutische controle, die losstaat van het land van herkomst. Is de stof in België beschikbaar in de gevraagde sterkte en vorm, past de gevraagde hoeveelheid bij het doseringsschema, en zijn er signalen die om overleg vragen, zoals een sterkte die in België niet bestaat.

Het helpt om uw identiteitsbewijs mee te nemen. De apotheker moet kunnen vaststellen dat de persoon aan de balie ook de persoon op het voorschrift is; de naam en de geboortedatum op het document zijn daarvoor het aanknopingspunt.

Niet elke apotheek is met dezelfde regelmaat met buitenlandse documenten in aanraking gekomen. Bel bij twijfel op voorhand even naar uw vaste apotheek, dan weet u meteen waar u aan toe bent.

Wanneer de aflevering toch kan worden geweigerd

Erkenning is geen automatisme. De apotheker heeft een eigen beoordelingsruimte en mag weigeren wanneer hij twijfelt aan de echtheid van het document, aan de leesbaarheid ervan of aan de vraag of de aflevering in dit concrete geval verantwoord is. Dat is geen wantrouwen tegenover een buitenlands stuk papier, maar dezelfde professionele verantwoordelijkheid die ook bij een Belgisch voorschrift geldt.

Er is daarnaast een groep geneesmiddelen die uitdrukkelijk buiten deze weg valt. Artikel 11, lid 6, van Richtlijn 2011/24/EU sluit verdovende middelen en psychotrope stoffen uit van de erkenningsregeling. In de praktijk gaat het onder meer om benzodiazepines, Z-slaapmiddelen, opioïde pijnstillers, stimulantia en gabapentinoïden. Wij schrijven die groepen niet voor, ook niet op verzoek.

Tot slot is er de categorie waarin niets mis is met het document, maar de vraag zelf een klinisch onderzoek vereist. Een nieuwe, onverklaarde klacht hoort bij de huisarts, niet bij een online vragenlijst.

Erkenning en terugbetaling zijn twee verschillende dingen

Dit is het punt waarop de meeste misverstanden ontstaan. Dat de apotheker uw voorschrift aanvaardt, zegt niets over de vraag wie het geneesmiddel betaalt.

De terugbetaling van geneesmiddelen in België verloopt via het RIZIV (INAMI) en uw ziekenfonds, en die regels hangen vast aan de Belgische verzekerbaarheid, aan de categorie waarin het geneesmiddel is ingedeeld en soms aan bijkomende voorwaarden. Onze dienst staat daar volledig buiten: wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI), en de vergoeding die u aan ons betaalt, is geen medische kost die u elders kunt indienen.

Houdt u er dus rekening mee dat u het geneesmiddel zelf betaalt tegen de prijs die in de apotheek geldt. Wat een bepaald geneesmiddel kost en of er een terugbetalingscategorie aan hangt, kunt u nakijken bij het RIZIV (INAMI) of navragen bij uw ziekenfonds.

Hoe onze dienst werkt en wat u krijgt

Bij MEDINOW vult u een medische vragenlijst in. Een arts leest uw antwoorden en beoordeelt of het gevraagde geneesmiddel medisch verantwoord is. Er is geen teleconsultatie: wij bieden geen videogesprek, geen telefoongesprek en geen chat aan. Valt de beoordeling positief uit, dan wordt een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail bezorgd.

Onze arts is in Polen ingeschreven en is niet ingeschreven bij de Orde der artsen. Het document wordt daarom niet geregistreerd in Recip-e en is niet zichtbaar op het Belgische patiëntenportaal; u neemt het mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. De rechtsgrond is artikel 11 van Richtlijn 2011/24/EU en de gegevens op het blad volgen de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU.

De vergoeding dekt de beoordeling door de arts, niet het document. Weigert de arts op medische of juridische gronden, dan betalen wij alles terug. Vragen wij bijkomende documenten op, dan krijgt u ten minste zeven dagen de tijd; blijft uw antwoord uit, dan volgt een herinnering en op verzoek verlengen wij de termijn. Kan de beoordeling niet worden afgerond, dan sluiten wij de bestelling af en betalen wij het volledige bedrag terug.

Wat een lopende behandeling betreft, is de algemene gang van zaken beschreven op /herhaalvoorschrift/.