Zonder medicatie in het buitenland: wat nu

Eerst het onderscheid: welke situatie hebt u

Er zijn drie situaties die elk een andere oplossing vragen, en ze worden vaak door elkaar gehaald.

De eerste is een acuut probleem: u bent ziek geworden, hebt koorts, pijn of een klacht die nog niet is onderzocht. Dan is de eerste stap een arts ter plaatse, niet een aanvraag op afstand. Uw Europese ziekteverzekeringskaart geeft u binnen de Europese Unie toegang tot de medisch noodzakelijke zorg op dezelfde voorwaarden als de lokale verzekerden.

De tweede is een lopende, stabiele behandeling die dreigt te onderbreken. U gebruikt al langer dezelfde stof in dezelfde sterkte, uw arts heeft er niets aan veranderd, en de voorraad raakt op. Dat is de situatie waarvoor de grensoverschrijdende weg is bedoeld.

De derde is een nieuwe vraag naar een geneesmiddel dat u nog nooit hebt gebruikt. Die hoort bij een arts die u kan onderzoeken. Een vragenlijst vervangt geen klinisch onderzoek, en dat geldt in het buitenland net zo goed als thuis.

Waarom een voorschrift uit een ander EU-land bruikbaar is

Richtlijn 2011/24/EU gaat ervan uit dat de lidstaat van uitgifte en de lidstaat van aflevering niet dezelfde hoeven te zijn. Een voorschrift mag niet worden geweigerd op de enkele grond dat het uit een ander land komt, zolang het op naam van een met name genoemde patiënt staat en het geneesmiddel in het land van uitgifte op de markt mag zijn.

Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vult in welke gegevens het document moet dragen. Daardoor kan een apotheker die de formulieren van uw land niet kent, toch nagaan wie de patiënt is, wie de voorschrijver is en om welk geneesmiddel het gaat.

Belangrijk is wat er niet in staat. Erkenning zegt niets over wie het geneesmiddel betaalt, en ze neemt de beoordelingsruimte van de apotheker niet weg. Die twee blijven onverkort gelden.

Welke gegevens u nodig hebt

Het meest bruikbare dat u bij u kunt hebben, is niet de lege verpakking maar drie stukjes informatie: de werkzame stof, de sterkte en de farmaceutische vorm.

De reden is dat het grensoverschrijdende voorschrift het geneesmiddel op stofnaam vermeldt, niet op merknaam. Dezelfde stof wordt in verschillende lidstaten onder verschillende merknamen verkocht, en de doos die u van thuis kent, bestaat in de plaatselijke apotheek vaak niet. De stofnaam is het enige dat overal hetzelfde blijft.

Neem daarnaast uw identiteitsbewijs mee. De apotheker moet kunnen vaststellen dat u de persoon bent die op het voorschrift staat; naam en geboortedatum zijn daarvoor het aanknopingspunt.

Handig om vooraf te doen: fotografeer de bijsluiter of de doos van uw vaste geneesmiddel en bewaar die foto op uw gsm. Dan hebt u stof, sterkte en vorm bij de hand, ook wanneer de verpakking zelf weg is.

Welke middelen langs deze weg niet te verkrijgen zijn

Artikel 11, lid 6, van Richtlijn 2011/24/EU sluit verdovende middelen en psychotrope stoffen uit van de erkenningsregeling. Dat is geen beleidskeuze van ons maar een uitsluiting in de regeling zelf.

In de praktijk betekent dat onder meer dat benzodiazepines, Z-slaapmiddelen, opioïde pijnstillers, stimulantia en gabapentinoïden buiten beeld blijven. Wij schrijven die groepen niet voor, ook niet wanneer u ze al jaren gebruikt en ook niet met een oud voorschrift erbij.

Gebruikt u zo'n middel en dreigt de voorraad in het buitenland op te raken, neem dan contact op met uw behandelend arts thuis en met een arts ter plaatse. Een onderbreking van sommige van deze behandelingen is op zichzelf risicovol, en dat is precies de reden waarom er een arts bij hoort te zijn die u kan zien.

Daarnaast zijn er situaties die geen uitsluiting zijn maar wel een klinische beoordeling vragen: een klacht die nieuw is, een dosis die zou moeten veranderen, of een behandeling waarbij de opvolgende bloedwaarden ontbreken.

Hoe onze aanvraag verloopt

U vult een medische vragenlijst in: welke stof, welke sterkte, welk schema, sinds wanneer, welke andere geneesmiddelen u gebruikt en welke aandoeningen bekend zijn. Een arts leest die antwoorden en beoordeelt of het gevraagde geneesmiddel in uw situatie verantwoord is.

Er is geen teleconsultatie. Wij bieden geen videogesprek, geen telefoongesprek en geen chat aan; het model is een vragenlijst met een beoordeling achteraf. Onze arts is in Polen ingeschreven en is niet ingeschreven bij de Orde der artsen, en het document wordt dus niet geregistreerd in Recip-e en is niet zichtbaar op het Belgische patiëntenportaal.

Valt de beoordeling positief uit, dan wordt een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail bezorgd, opgesteld volgens de bijlage bij Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU. U drukt het af of toont het in de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs.

De verlenging van een lopend voorschrift kost 24,90 €. Wie zijn aanvraag met voorrang behandeld wil zien, kan kiezen voor een prioritaire behandeling tegen 9,90 € extra. De algemene gang van zaken bij een lopende behandeling staat op /herhaalvoorschrift/, de dienst zelf op /voorschrift-verlengen/.

Wat de apotheek ter plaatse doet

De apotheker controleert eerst of het document volledig en leesbaar is en of u de persoon bent die erop staat. Daarna volgt de farmaceutische beoordeling: is de stof daar beschikbaar in de gevraagde sterkte en vorm, en past de hoeveelheid bij het schema.

Niet elke apotheek levert een buitenlands document zonder meer af. De apotheker heeft een eigen beoordelingsruimte en kan weigeren bij twijfel over echtheid of leesbaarheid, of wanneer hij de aflevering in dit geval niet verantwoord vindt. Dat is dezelfde verantwoordelijkheid die ook bij een plaatselijk voorschrift geldt.

Een praktische tip: bel op voorhand. Vijf minuten aan de telefoon voorkomt een verplaatsing en geeft u meteen te horen of de gevraagde sterkte er is.

Wat u er betaalt, staat los van wat u aan ons hebt betaald. Wij leveren geen geneesmiddelen af en regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI); in het buitenland gelden bovendien de plaatselijke regels voor wat er van de prijs eventueel ten laste wordt genomen.

Terugbetaling en wat u terugkrijgt

Weigert de arts om medische of juridische redenen, dan betalen wij alles terug. Juridisch slaat hier op stoffen die buiten deze weg vallen, medisch op situaties waarin het gevraagde middel in uw geval niet verantwoord is.

Vragen wij bijkomende documenten op, bijvoorbeeld een recent voorschrift of een resultaat van een controle, dan krijgt u ten minste zeven dagen. Blijft uw antwoord uit, dan sturen wij een herinnering, en op verzoek verlengen wij de termijn.

Kan de beoordeling niet worden afgerond, dan sluiten wij de bestelling af en betalen wij het volledige bedrag terug. Wat wij niet doen, is beloven dat er hoe dan ook een document uit komt: over het uitschrijven beslist uitsluitend de arts.