Receptplus

Zonder medicatie in het buitenland: wat nu

De koffer blijft op de luchthaven staan, de doos raakt op halverwege de reis, of de behandeling loopt langer door dan gepland. Wie in een ander EU-land zonder zijn vaste geneesmiddel valt, zit meestal niet met een medisch probleem maar met een papieren probleem. Op deze pagina leest u welke weg de Europese regels daarvoor openlaten, welke gegevens u bij de hand moet hebben, en welke groepen geneesmiddelen langs deze weg niet te verkrijgen zijn.

Eerst het onderscheid: welke situatie hebt u

Er zijn drie situaties die elk een andere oplossing vragen, en ze worden vaak door elkaar gehaald.

De eerste is een acuut probleem: u bent ziek geworden en hebt koorts of pijn. Dan is de eerste stap een arts ter plaatse, niet een aanvraag op afstand. Uw Europese ziekteverzekeringskaart geeft u binnen de Europese Unie toegang tot de medisch noodzakelijke zorg op dezelfde voorwaarden als de lokale verzekerden.

De tweede is een lopende, stabiele behandeling die dreigt te onderbreken. U gebruikt al langer dezelfde stof in dezelfde sterkte, uw arts heeft er niets aan veranderd, en de voorraad raakt op. Dat is de eenvoudigste situatie voor de grensoverschrijdende weg.

De derde is een vraag naar een geneesmiddel dat u nog nooit hebt gebruikt. Ook zo'n vraag kunt u in de vragenlijst toelichten, maar de arts heeft dan duidelijke medische redenen nodig en kan documenten of resultaten opvragen, de aanvraag weigeren of u naar een arts ter plaatse verwijzen. Een vragenlijst vervangt geen klinisch onderzoek, en dat geldt in het buitenland net zo goed als thuis.

Wat de regels zeggen over een voorschrift uit een ander EU-land

Artikel 11 van richtlijn 2011/24/EU gaat over het erkennen van voorschriften die in een andere lidstaat zijn opgesteld. Voor België legt artikel 2/1 van het KB van 10 augustus 2005 vast welke gegevens op een voorschrift uit een ander EU-land moeten staan om voor erkenning in aanmerking te komen. Hoe een apotheek met zo'n voorschrift omgaat, regelt elk land in zijn eigen wetgeving, en de erkenning geldt voor een geneesmiddel dat in het land van de apotheek een vergunning heeft.

Uitvoeringsrichtlijn 2012/52/EU vult in welke gegevens het document moet dragen. Daardoor kan een apotheker die de formulieren van uw land niet kent, toch nagaan wie de patiënt is, wie de voorschrijver is en om welk geneesmiddel het gaat.

Belangrijk is wat er niet in staat. Erkenning zegt niets over wie het geneesmiddel betaalt, en ze neemt de beoordelingsruimte van de apotheker niet weg. Die twee blijven onverkort gelden.

Welke gegevens u nodig hebt

Het meest bruikbare dat u bij u kunt hebben, is niet de lege verpakking maar drie stukjes informatie: de werkzame stof, de sterkte en de farmaceutische vorm.

De reden is dat het grensoverschrijdende voorschrift het geneesmiddel in de regel op stofnaam vermeldt, niet op merknaam. Dezelfde stof wordt in verschillende lidstaten onder verschillende merknamen verkocht, en de doos die u van thuis kent, ziet er elders vaak anders uit. De stofnaam is het enige dat overal hetzelfde blijft.

Neem daarnaast uw identiteitsbewijs mee. De apotheker moet kunnen vaststellen dat u de persoon bent die op het voorschrift staat; naam en geboortedatum zijn daarvoor het aanknopingspunt.

Handig om vooraf te doen: fotografeer de bijsluiter of de doos van uw vaste geneesmiddel en bewaar die foto op uw gsm. Dan hebt u stof, sterkte en vorm bij de hand, ook wanneer de verpakking zelf weg is.

Welke middelen langs deze weg niet te verkrijgen zijn

Voor geneesmiddelen op bijzonder voorschrift is erkenning van een voorschrift uit een andere lidstaat uitgesloten: zo bepaalt artikel 2/2 van het KB van 10 augustus 2005. Dat is geen beleidskeuze van ons maar een uitsluiting in de regeling zelf.

Daarnaast geldt ons eigen beleid. Opioïden, benzodiazepines, Z-slaapmiddelen, gabapentinoïden, stimulantia en medicinale cannabis schrijven wij niet voor. Dat geldt ook wanneer u ze al jaren gebruikt en ook met een oud voorschrift erbij.

Gebruikt u zo'n middel en dreigt de voorraad in het buitenland op te raken, neem dan contact op met uw behandelend arts thuis en met een arts ter plaatse. Een onderbreking van sommige van deze behandelingen is op zichzelf risicovol, en dat is precies de reden waarom er een arts bij hoort te zijn die u kan zien.

Daarnaast zijn er situaties die geen uitsluiting zijn maar wel een grondigere beoordeling vragen: een klacht die nieuw is, een dosis die zou moeten veranderen, of een behandeling waarbij de opvolgende bloedwaarden ontbreken. De arts vraagt dan bijkomende gegevens of resultaten op, of verwijst u door naar een arts ter plaatse.

Hoe onze aanvraag verloopt

U vult een medische vragenlijst in over het geneesmiddel dat u vraagt, de andere geneesmiddelen die u gebruikt en de aandoeningen die bekend zijn. Een arts leest die antwoorden en beoordeelt of het gevraagde geneesmiddel in uw situatie verantwoord is.

Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Het model is een vragenlijst met een schriftelijke beoordeling achteraf. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen.

De beoordeling kan gaan over een geneesmiddel dat u al gebruikt of over een nieuw geneesmiddel; wat ze kost, ziet u bij de knop.

Wat de apotheek ter plaatse doet

De apotheker controleert eerst of het document volledig en leesbaar is en of u de persoon bent die erop staat. Daarna volgt de farmaceutische beoordeling van de stof, de sterkte, de vorm en de hoeveelheid.

Niet elke apotheek levert een buitenlands document zonder meer af. De apotheker heeft een eigen beoordelingsruimte en kan weigeren bij twijfel over echtheid of leesbaarheid, of wanneer hij de aflevering in dit geval niet verantwoord vindt. Dat is dezelfde verantwoordelijkheid die ook bij een plaatselijk voorschrift geldt.

Een praktische tip: bel op voorhand. Vijf minuten aan de telefoon kan u een verplaatsing besparen.

Wat u er betaalt, staat los van wat u aan ons hebt betaald. Wij verkopen en versturen geen geneesmiddelen. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Waarvoor u betaalt

U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Gevraagde documenten, zoals het resultaat van een controle of een recent voorschrift, gaan via de chat in uw persoonlijke omgeving naar de arts. Medisch nagekeken door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301.

Ik zit in het buitenland zonder mijn vaste geneesmiddel. Wat doe ik eerst?

Kijk eerst welke situatie u hebt. Bent u acuut ziek, met koorts of pijn, dan is een arts ter plaatse de eerste stap en helpt uw Europese ziekteverzekeringskaart u aan toegang tot medisch noodzakelijke zorg. Gaat het om een lopende, stabiele behandeling die dreigt te onderbreken, dan is de grensoverschrijdende weg de eenvoudigste oplossing. Een nieuw geneesmiddel kan de arts eveneens beoordelen, op voorwaarde dat er duidelijke medische redenen voor zijn.

Welke gegevens moet ik bij de hand hebben?

De werkzame stof, de sterkte en de farmaceutische vorm, plus uw identiteitsbewijs. De merknaam van thuis helpt vaak niet, omdat dezelfde stof elders anders heet. Een foto van de bijsluiter op uw gsm is de eenvoudigste voorzorg.

Welke geneesmiddelen kunnen langs deze weg niet?

Geneesmiddelen op bijzonder voorschrift vallen niet onder de regeling voor voorschriften uit een andere lidstaat; dat staat in artikel 2/2 van het KB van 10 augustus 2005. Wij schrijven bovendien geen benzodiazepines, Z-slaapmiddelen, opioïden, stimulantia of gabapentinoïden voor.

Wordt het geneesmiddel in het buitenland terugbetaald?

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald.

Levert de apotheek een buitenlands voorschrift zomaar af?

Niet zonder meer. De apotheker kijkt het document na en kan weigeren bij twijfel over echtheid of leesbaarheid, of wanneer hij de aflevering niet verantwoord vindt. Bellen vooraf bespaart u een verplaatsing.

Kan ik een dosisverhoging aanvragen omdat de behandeling minder lijkt te werken?

U kunt die vraag stellen, maar een dosisverhoging is geen verlenging van een lopende behandeling: het is een wijziging, en de arts beoordeelt ze als een nieuwe vraag. Ontbreken de controles of resultaten die daarvoor nodig zijn, dan vraagt de arts ze op of verwijst u naar de arts die uw behandeling opvolgt.