Doktersattest: wat de werkgever mag vragen
Wie door ziekte niet kan werken, krijgt al snel de vraag of er een doktersattest nodig is. Het antwoord hangt af van de collectieve arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement en de vraag van uw werkgever, en voor uw ziekenfonds gelden aparte regels. Op deze pagina leest u wat die regels van u vragen, wat de controlearts mag nagaan en wat u doet als u tijdens een verblijf in het buitenland ziek wordt. Wij geven geen attesten af.
Verwittigen en een ziektebriefje bezorgen
Volgens de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg brengt een werknemer die arbeidsongeschikt wordt, de werkgever onmiddellijk op de hoogte, behalve bij overmacht. Die verwittiging laat de werkgever toe om de arbeidsongeschiktheid te laten controleren en het werk tijdens uw afwezigheid anders te regelen.
Een geneeskundig getuigschrift, in de volksmond een doktersattest of ziektebriefje, legt u voor als een collectieve arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement dat voorschrijft, of als de werkgever erom vraagt. Verwittigen en een attest bezorgen zijn dus twee aparte verplichtingen. Ook wanneer niemand een attest vraagt, blijft de verwittiging nodig.
Binnen welke termijn het attest er moet zijn
Het attest verstuurt of geeft u af binnen de termijn die de collectieve arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement bepaalt. Staat daar niets over, dan geldt volgens de FOD een wettelijke termijn van 2 werkdagen, te rekenen vanaf de dag van de ongeschiktheid of vanaf de dag waarop u het verzoek van de werkgever ontvangt. Ook hier is overmacht een uitzondering.
Voor de eerste dag bestaat een vrijstelling. Waar een attest verplicht is, hoeft u volgens de FOD twee keer per kalenderjaar geen attest voor te leggen voor de eerste dag van een arbeidsongeschiktheid, ook niet als de werkgever erom vraagt. Dat geldt voor een afwezigheid van één dag en voor de eerste dag van een langere periode. U verwittigt uw werkgever ook dan onmiddellijk, en verblijft u die dag niet op uw gewone adres, dan geeft u meteen door waar u wel verblijft.
Ondernemingen met minder dan vijftig werknemers kunnen van die vrijstelling afwijken, maar alleen uitdrukkelijk, in een collectieve arbeidsovereenkomst of in het arbeidsreglement. Welke regeling voor u geldt, staat dus in uw eigen arbeidsreglement. Twijfelt u, vraag het dan aan uw personeelsdienst.
Wat er op het attest staat
Volgens de FOD stelt het getuigschrift de arbeidsongeschiktheid vast en vermeldt het de waarschijnlijke duur ervan en of u zich met het oog op een controle naar een andere plaats mag begeven. Een diagnose hoort niet bij die verplichte vermeldingen.
Die laatste vermelding is meer dan een formaliteit. Staat op uw attest dat uw gezondheidstoestand u niet toelaat om u te verplaatsen, dan hoeft u niet naar de controlearts te gaan, ook niet als u wordt uitgenodigd.
De controlearts: wat die mag nagaan
De werkgever kan de echtheid van de arbeidsongeschiktheid laten controleren door een controlearts naar eigen keuze, die aan wettelijke vereisten voldoet. U bent verplicht die controle te ondergaan. Wordt u uitgenodigd, dan gaat u naar de controlearts, tenzij uw attest het verplaatsen uitsluit; de verplaatsingskosten zijn voor de werkgever.
De controlearts gaat na of u werkelijk arbeidsongeschikt bent en hoe lang dat waarschijnlijk duurt, en zo nodig andere medische gegevens die voor de regels nodig zijn, zoals gegevens die het gewaarborgd loon beïnvloeden. Alle andere vaststellingen vallen volgens de FOD onder het beroepsgeheim. Voor het verslag mag de controlearts vooraf contact opnemen met de arts die u behandelt.
De bevindingen krijgt u zo spoedig mogelijk schriftelijk. Bent u het er niet mee eens, dan zegt u dat bij de ontvangst, en de controlearts vermeldt dat op het document. Bij een geschil van medische aard bestaat een procedure met een arts-scheidsrechter; die procedure kan binnen twee werkdagen na de overhandiging van de bevindingen worden opgestart.
Een collectieve arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement kan ook een beschikbaarheidsperiode bepalen: hoogstens 4 aaneengesloten uren tussen 7 en 20 uur waarin u op uw woon- of verblijfplaats beschikbaar moet zijn voor de controlearts, tenzij u een wettige reden hebt, zoals een consultatie bij de arts die u behandelt.
Ziek tijdens uw vakantie, ook in het buitenland
Wordt u tijdens uw jaarlijkse vakantie arbeidsongeschikt, dan worden die dagen volgens de FOD sinds 1 januari 2024 niet als vakantiedagen aangerekend. U behoudt ze en kunt ze later opnemen.
Daar staan extra verplichtingen tegenover. Bent u niet op uw thuisadres, bijvoorbeeld omdat u in het buitenland bent, dan meldt u de werkgever onmiddellijk uw verblijfsadres. Daarnaast legt u in dat geval altijd een geneeskundig getuigschrift voor, binnen de termijn die in uw onderneming of volgens de wet geldt. Wilt u de niet opgenomen vakantiedagen meteen aansluitend opnemen, dan vraagt u dat binnen dezelfde termijn aan de werkgever: de lopende vakantie wordt niet vanzelf verlengd.
De FOD stelt voor deze situatie een model van geneeskundig getuigschrift ter beschikking in het Nederlands, het Frans, het Duits en het Engels. Het gebruik van dat model is facultatief.
Een attest van een arts uit een andere EU-lidstaat
Of uw werkgever een attest van een arts uit een andere EU-lidstaat zonder meer aanvaardt, kunnen wij niet beloven en beslissen wij niet. Hoe het attest wordt beoordeeld, hangt af van uw arbeidsreglement en van uw werkgever, en de werkgever kan in elk geval een controlearts inschakelen.
Wat u zelf in de hand hebt: zorg dat het document de vermeldingen bevat die de FOD beschrijft, dus de arbeidsongeschiktheid, de waarschijnlijke duur en of u zich mag verplaatsen, en dat uw personeelsdienst het kan lezen. Het meertalige model van de FOD kan daarbij helpen. Overleg bij twijfel vooraf met uw personeelsdienst.
Gewaarborgd loon: wat er op het spel staat
Wie de werkgever niet onmiddellijk verwittigt, het gevraagde attest niet binnen de termijn voorlegt of zich aan de controle onttrekt, verliest volgens de FOD het recht op gewaarborgd loon. Dat geldt voor de dagen vóór de verwittiging, vóór het voorleggen van het attest of vóór de controle. De volgorde verwittigen, attest bezorgen en beschikbaar blijven voor controle is dus niet vrijblijvend.
Apart: de aangifte bij uw ziekenfonds
Naast de werkgever is er het ziekenfonds. Volgens het RIZIV geeft u uw arbeidsongeschiktheid tijdig aan met het formulier 'Getuigschrift van arbeidsongeschiktheid', dat u samen met de arts die u behandelt invult en aan uw ziekenfonds bezorgt. In bepaalde gevallen kan uw huisarts het elektronisch versturen.
De termijn hangt af van uw statuut. Als arbeider hebt u 14 kalenderdagen en als bediende 28 kalenderdagen, telkens met de eerste dag van de ongeschiktheid inbegrepen; als werkloze hebt u 7 kalenderdagen. Een te late aangifte verlaagt de uitkering waarop u mogelijk recht hebt. Sinds 1 januari 2026 geldt een getuigschrift van arbeidsongeschiktheid voor hoogstens drie maanden, telkens verlengbaar met drie maanden zolang de arts dat nodig acht.
Wat wij wel en niet doen
Wij geven geen attesten af. Hebt u een attest nodig voor uw werk of uw school, dan gaat u naar uw huisarts. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.
Onze dienst gaat over iets anders: een medische vragenlijst voor een geneesmiddel, die Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, schriftelijk beoordeelt. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail.
Wat een attest is en wie het afgeeft, leest u op de pagina over het doktersattest voor werk of school. Zit u in het buitenland zonder uw geneesmiddelen, dan helpt het artikel zonder medicatie in het buitenland.
Vanaf welke dag moet ik een doktersattest aan mijn werkgever bezorgen?
Dat hangt af van uw collectieve arbeidsovereenkomst, het arbeidsreglement of de vraag van uw werkgever. Staat er geen termijn in, dan geldt volgens de FOD Werkgelegenheid een termijn van 2 werkdagen vanaf de eerste dag van de ongeschiktheid of vanaf het verzoek. Waar een attest verplicht is, bent u twee keer per kalenderjaar vrijgesteld voor de eerste dag van een ongeschiktheid.
Moet mijn ziektebriefje de diagnose vermelden?
De diagnose hoort niet bij de verplichte vermeldingen. Volgens de FOD stelt het getuigschrift de arbeidsongeschiktheid vast, met de waarschijnlijke duur en de vermelding of u zich voor een controle naar een andere plaats mag begeven. Wat de controlearts vaststelt buiten de ongeschiktheid, de waarschijnlijke duur en de gegevens die de regels nodig maken, valt onder het beroepsgeheim.
Aanvaardt mijn werkgever een attest van een arts uit een ander EU-land?
Dat kunnen wij niet beloven. Hoe het attest wordt beoordeeld, hangt af van uw arbeidsreglement en uw werkgever, en de werkgever kan een controlearts inschakelen. Wordt u tijdens uw vakantie in het buitenland ziek, dan kunt u het facultatieve model van de FOD gebruiken, dat bestaat in het Nederlands, Frans, Duits en Engels.
Kan ik een doktersattest online aanvragen?
Niet bij ons: wij geven geen attesten af. Voor een attest voor uw werk of school gaat u naar uw huisarts. Voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur, belt u de dokter van wacht op 1733 (zonaal tarief), en bij acuut gevaar belt u 112.
Wat als mijn werkgever een controlearts stuurt?
Dat mag, en u bent verplicht de controle te ondergaan. Wordt u uitgenodigd, dan gaat u naar de controlearts, tenzij uw attest vermeldt dat u zich niet mag verplaatsen; de verplaatsingskosten draagt de werkgever. Bent u het niet eens met de bevindingen, zeg het dan bij de ontvangst, zodat de controlearts het op het document vermeldt.
Moet ik verwittigen als er geen attest wordt gevraagd?
Ja. De verwittiging staat los van het attest: u brengt uw werkgever onmiddellijk op de hoogte, behalve bij overmacht. Wie dat niet doet, verliest volgens de FOD het gewaarborgd loon voor de dagen vóór de verwittiging.
Moet ik ook mijn ziekenfonds verwittigen?
Ja, apart van uw werkgever. Volgens het RIZIV geeft u uw arbeidsongeschiktheid aan met het getuigschrift van arbeidsongeschiktheid: binnen 14 kalenderdagen als arbeider, 28 kalenderdagen als bediende en 7 kalenderdagen als werkloze. Een te late aangifte verlaagt de uitkering waarop u mogelijk recht hebt.
- FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: Schorsingen van de arbeidsovereenkomst - ziekte en ongeval
- FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: model van geneeskundig getuigschrift bij ziekte tijdens de jaarlijkse vakantie (pdf)
- RIZIV: Aangifte en erkenning van uw arbeidsongeschiktheid als werknemer/werkloze
- 112.be: Andere noodnummers