Receptplus

Sildenafil, tadalafil of vardenafil: verschillen en keuze van de arts

Sildenafil, tadalafil en vardenafil worden gebruikt bij erectiestoornissen en werken op dezelfde manier, maar ze verschillen in het tijdstip van inname, de tijd dat ze in het lichaam blijven en de bijwerkingen die op de voorgrond staan. Op deze pagina zet u ze naast elkaar volgens de samenvatting van de productkenmerken (SKP). Een beoordeling door een arts vraagt u aan via een medische vragenlijst; de arts beslist of een voorschrift verantwoord is en kan weigeren.

Wat de drie stoffen gemeen hebben

Sildenafil, tadalafil en vardenafil zijn fosfodiësterase type 5-remmers, kortweg PDE5-remmers. Bij seksuele prikkeling komt in het zwellichaam van de penis stikstofmonoxide vrij. Dat zet aan tot de vorming van cGMP, een stof die de gladde spieren laat ontspannen, zodat er meer bloed instroomt. Het enzym PDE5 breekt cGMP af, en de drie middelen remmen dat enzym. Zonder seksuele prikkeling werken ze volgens de SKP niet.

Voor alle drie vermeldt de SKP hoogstens één inname per dag, en de combinatie met een andere PDE5-remmer of een andere behandeling van erectiestoornissen wordt afgeraden. Ze zijn bedoeld voor volwassen mannen.

Volgens de SKP hoort vóór een behandeling een anamnese en lichamelijk onderzoek om de diagnose en mogelijke onderliggende oorzaken vast te stellen, en wordt rekening gehouden met de toestand van hart en bloedvaten, omdat seksuele activiteit een zeker risico voor het hart meebrengt. Laat daarom bij uw huisarts nagaan wat de oorzaak is en hoe het met uw hart, uw bloeddruk, uw bloedsuiker en uw cholesterol gesteld is, ook als een middel goed werkt.

Inname en duur in het lichaam naast elkaar

Het grootste verschil zit in het tijdstip van inname en in hoe lang de stof in het lichaam blijft. De tabel vat samen wat de SKP van een in België vergund product per stof vermeldt. De sterkte bepaalt de arts.

Werkzame stofInname volgens de SKPInvloed van voedselHalfwaardetijd volgens de SKP
SildenafilNaar behoefte, ongeveer één uur vóór seksuele activiteit; hoogstens één keer per dagMet voedsel kan de werking later beginnen dan op een lege maag3 tot 5 uur
TadalafilNaar behoefte, ten minste 30 minuten vóór seksuele activiteit; hoogstens één keer per dagGeen invloed op de opname; met of zonder voedselGemiddeld 17,5 uur
VardenafilNaar behoefte, ongeveer 25 tot 60 minuten vóór seksuele activiteit; hoogstens één keer per dagMet of zonder voedsel; na een vetrijke maaltijd kan de werking later beginnenOngeveer 4 tot 5 uur

Tadalafil elke dag in een lage dosis

Tadalafil kan ook anders worden gebruikt. Verwacht iemand het middel vaak te gebruiken, dus ten minste twee keer per week, dan kan volgens de SKP een schema van één keer per dag met de laagste dosis geschikt zijn, afhankelijk van de keuze van de patiënt en het oordeel van de arts. Die dosis wordt dan elke dag op ongeveer hetzelfde tijdstip ingenomen.

Of dat dagelijkse schema nog past, moet volgens de SKP regelmatig opnieuw worden beoordeeld. Bij een ernstig verminderde nierfunctie wordt het dagelijkse schema niet aanbevolen. Welke vorm in uw situatie past, hangt af van hoe u het middel wilt gebruiken en van uw gezondheid; uw voorkeur kunt u in de vragenlijst vermelden.

Bijwerkingen: wat ze delen en waar ze verschillen

De meest gemelde bijwerkingen zijn voor een groot deel dezelfde, omdat ze samenhangen met het verwijden van bloedvaten. Hoofdpijn, blozen, een verstopte neus, indigestie en duizeligheid staan in de SKP van alle drie de stoffen bij de bijwerkingen. Bij sildenafil noemt de SKP vooral hoofdpijn, blozen, indigestie, een verstopte neus, duizeligheid, misselijkheid en opvliegers, en daarnaast zichtstoornissen zoals een veranderde kleurwaarneming of wazig zien.

Bij tadalafil noemt de SKP hoofdpijn, indigestie, rugpijn en spierpijn als de vaakst gemelde bijwerkingen; hoe hoger de dosis, hoe vaker ze voorkomen. Bij vardenafil is hoofdpijn volgens de SKP de vaakst gemelde bijwerking, en die komt zeer vaak voor.

Hebt u eerder een van deze middelen gebruikt, vermeld dan in de vragenlijst welke stof, hoe u ze verdroeg en of ze werkte. Zo kan de arts zo nodig een andere stof overwegen.

Waarop de arts let bij de keuze

De arts kijkt eerst naar hoe u het middel wilt gebruiken, af en toe en gepland of vaker, en naar uw ervaring met een eerder middel. Daarna komen uw andere geneesmiddelen.

Alfablokkers, zoals tamsulosine of doxazosine, verlagen ook de bloeddruk. Samen met een PDE5-remmer kan dat duizeligheid of een bloeddrukdaling geven. Volgens de SKP's van sildenafil en vardenafil wordt de behandeling pas gestart als u stabiel bent ingesteld op de alfablokker, en dan met een lage startdosis. Bij tadalafil is voorzichtigheid geboden, vooral bij ouderen, en wordt de combinatie met doxazosine niet aanbevolen.

Sterke remmers van het enzym CYP3A4, zoals ritonavir, ketoconazol of itraconazol, verhogen de concentratie in het bloed. Met vardenafil is de combinatie met hiv-proteaseremmers zoals ritonavir gecontra-indiceerd, en bij mannen ouder dan 75 jaar ook die met ketoconazol of itraconazol via de mond. Bij sildenafil wordt de combinatie met ritonavir niet aangeraden, en bij tadalafil is voorzichtigheid geboden.

Ook nieren en lever tellen mee. Vardenafil is gecontra-indiceerd bij een nierziekte in het eindstadium waarbij dialyse nodig is en bij een ernstige leverfunctiestoornis; bij sildenafil is een ernstige leverfunctiestoornis eveneens een contra-indicatie. De arts bepaalt de stof, de sterkte en de hoeveelheid.

Wanneer deze middelen niet gebruikt worden

In de volgende situaties schrijft de arts geen van de drie stoffen voor: als u nitraten neemt, zoals nitroglycerine of isosorbidemononitraat, of riociguat; na een hartinfarct of een beroerte in de voorbije zes maanden; bij ernstig leverfalen; bij een bloeddruk lager dan 90/50 mmHg; bij een erfelijke aandoening van het netvlies zoals retinitis pigmentosa; of als u ooit plots het zicht in één oog verloor door een doorbloedingsstoornis van de oogzenuw (NAION). Nitraten, riociguat, NAION en een bloeddruk lager dan 90/50 mmHg staan in de SKP van alle drie de stoffen als contra-indicatie; voor de andere punten verschilt de formulering per stof.

Bij instabiele angina pectoris, ernstig hartfalen of een andere hartaandoening waarbij seksuele activiteit wordt afgeraden, worden deze middelen volgens de SKP niet gebruikt. Bespreek uw situatie dan persoonlijk met de arts die u behandelt: dat vraagt een onderzoek dat een vragenlijst niet kan dragen.

Sommige situaties vragen dringend hulp. Een erectie die 4 uur of langer aanhoudt, vraagt volgens de SKP onmiddellijke medische hulp, omdat het penisweefsel anders blijvend beschadigd kan raken: bel 112 of ga naar de spoedgevallendienst. Verliest u plots het zicht of het gehoor, stop dan met het middel en neem onmiddellijk contact op met een arts.

Krijgt u borstpijn tijdens of na seks, stop dan en bel 112, en zeg welk middel u nam en wanneer. Volgens de SKP van tadalafil moeten na de laatste dosis ten minste 48 uur verstreken zijn voordat nitraten in een levensbedreigende situatie worden overwogen, en dan onder nauwlettend medisch toezicht.

Van vragenlijst tot apotheek

Bij dit onderwerp bevat de medische vragenlijst enkele veiligheidsvragen, onder meer over nitraten of riociguat, een hartinfarct of beroerte in de voorbije 6 maanden, instabiele angina of ernstig hartfalen, een zeer lage of onbehandelde hoge bloeddruk, alfablokkers, plots zichtverlies in één oog of retinitis pigmentosa, en een eerder gebruikt middel. De arts beoordeelt uw antwoorden schriftelijk, kan om een document vragen, zoals een recente bloeddrukmeting, en kan weigeren.

Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Meer hierover leest u in het artikel over een voorschrift van een EU-arts. Gaat u op reis, dan leest u in zonder medicatie in het buitenland wat u best vooraf regelt.

Wat kost het?

U betaalt voor de beoordeling door de arts; het bedrag staat bij de knop op deze pagina. Het geneesmiddel haalt u in de apotheek. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. De arts kan een andere stof of sterkte kiezen dan u vroeg, een bezoek aan een arts ter plaatse aanraden of weigeren.

Welk middel blijft het langst in het lichaam?

Tadalafil. Volgens de SKP bedraagt de gemiddelde halfwaardetijd 17,5 uur, tegenover 3 tot 5 uur bij sildenafil en ongeveer 4 tot 5 uur bij vardenafil. Tadalafil wordt volgens de SKP ten minste 30 minuten vooraf ingenomen, sildenafil ongeveer een uur en vardenafil ongeveer 25 tot 60 minuten vóór seksuele activiteit.

Kan ik zelf kiezen welk middel ik krijg?

U kunt uw voorkeur in de vragenlijst vermelden, net als uw ervaring met een eerder middel. De arts beslist op basis van uw gezondheid en uw andere geneesmiddelen en kan een andere stof of sterkte kiezen dan u vroeg, of weigeren.

Mag ik twee van deze middelen combineren?

Nee. Volgens de SKP wordt de combinatie met een andere PDE5-remmer of een andere behandeling van erectiestoornissen afgeraden, en neemt u niet meer dan één dosis per dag. Werkt een middel onvoldoende, verhoog de dosis dan niet zelf, maar bespreek het met de arts.

Ik neem tamsulosine voor mijn prostaat. Kan dat samen?

Soms wel, maar niet zonder afweging. Tamsulosine is een alfablokker; samen met een PDE5-remmer kan de bloeddruk dalen, met duizeligheid, vooral bij het rechtstaan. Volgens de SKP start de behandeling dan voorzichtig en met een lage dosis. Vermeld het in de vragenlijst; de arts beslist of en hoe een behandeling kan.

Mag ik na tadalafil nitraten nemen bij pijn op de borst?

Nitraten en PDE5-remmers worden niet samen gebruikt. Krijgt u pijn op de borst, bel dan 112 en zeg welk middel u nam en wanneer. Volgens de SKP van tadalafil moeten na de laatste dosis ten minste 48 uur verstreken zijn voordat nitraten in een levensbedreigende situatie worden overwogen, onder medisch toezicht.