Ibuprofen en Nurofen: 400 of 600 mg
Of u voor ibuprofen een voorschrift nodig hebt, hangt af van de sterkte en de verpakking: 200 mg en de meeste verpakkingen van 400 mg worden vrij afgeleverd, terwijl 600 mg en 800 mg in België aan medisch voorschrift onderworpen zijn. Ibuprofen is een ontstekingsremmende pijnstiller uit de groep van de NSAID's, en Nurofen is een van de merknamen waaronder het wordt verkocht. Deze pagina is informatief: ze zet op een rij wat de bijsluiter en de samenvatting van de productkenmerken (SKP) zeggen over sterkte, gebruik en risico's.
Wat ibuprofen is en in welke vormen het bestaat
Ibuprofen is de werkzame stof zelf. In SAM, de officiële Belgische gegevensbank van geneesmiddelen, staan tabletten, capsules, smelttabletten en sachets voor inname via de mond, vormen voor kinderen zoals een drinkbare suspensie, zetpillen en kauwcapsules, een gel en een pleister voor op de huid, en een oplossing voor infusie die enkel in het ziekenhuis wordt gebruikt. Naast verpakkingen met de stofnaam bestaan merknamen zoals Brufen, Nurofen en Spidifen.
In sommige verpakkingen zit ibuprofen in een iets andere chemische vorm, zoals ibuprofenlysine, natriumibuprofen of ibuprofenarginine; ook dan gaat het om ibuprofen. Daarnaast bestaan combinaties van ibuprofen met paracetamol of met pseudo-efedrine. Volgens de SKP moet u ibuprofen niet samen met een ander NSAID gebruiken. Lees dus op elke verpakking welke stoffen en welke sterkte erin zitten, zodat u niet ongemerkt twee middelen met ibuprofen of twee ontstekingsremmers combineert.
Is ibuprofen op voorschrift? De afleveringswijze per sterkte
Of u een voorschrift nodig hebt, is een kenmerk van de verpakking. In SAM heeft elke verpakking een afleveringswijze: FD betekent vrije aflevering, M1 medisch voorschrift en M44 beperkt medisch voorschrift met aflevering in een ziekenhuisapotheek. Voor ibuprofen ziet dat er zo uit:
| Ibuprofen, sterkte en vorm | Afleveringswijze in SAM |
|---|---|
| 200 mg via de mond: tabletten, capsules, smelttabletten, sachets | FD - vrije aflevering |
| 400 mg via de mond: de meeste verpakkingen, ook alle van Nurofen | FD - vrije aflevering |
| 400 mg: de filmomhulde tabletten van Ibuprofen Hualan en het granulaat van Spidifen | M1 - medisch voorschrift |
| 600 mg en 800 mg, ook tabletten met verlengde afgifte | M1 - medisch voorschrift |
| Vormen voor kinderen: drinkbare suspensie, zetpillen, kauwcapsules | FD - vrije aflevering |
| Voor op de huid: gel en pleister | FD - vrije aflevering |
| Oplossing voor infusie | M44 - beperkt medisch voorschrift, ziekenhuisapotheek |
| Combinaties met paracetamol of pseudo-efedrine | de meeste verpakkingen M1; lees de verpakking |
Ibuprofen 600 mg: waarom op voorschrift
Ibuprofen 600 mg heeft in België geen enkele verpakking met vrije aflevering. De SKP van een tablet van 600 mg noemt als toepassing de behandeling van pijn en ontsteking bij gewrichtsaandoeningen, zoals reumatoïde artritis en artrose, en bij pijnlijke zwelling en ontsteking na letsels aan de weke delen. De sterkte van 600 mg is bedoeld voor volwassenen en voor jongeren vanaf 15 jaar die meer dan 50 kg wegen.
Bij die aandoeningen beschrijft de SKP doses van 400 tot 800 mg, driemaal per dag, met minstens 4 tot 6 uur tussen twee innames en hoogstens 2400 mg per 24 uur; bij een verminderde nierfunctie moet de dosis lager. Bij gewone pijn en koorts gaat de SKP uit van 200 tot 400 mg per inname en hoogstens 1200 mg per dag. Volgens de SKP kan vooral een hoge dosis van 2400 mg per dag samengaan met een licht verhoogd risico op een hartinfarct of een beroerte. Een hogere sterkte is dus geen kwestie van gemak: de arts weegt af of de dosis bij u past.
Dosering zonder voorschrift volgens de bijsluiter en de SKP
Voor de verpakkingen van 200 en 400 mg met vrije aflevering, zoals de tabletten en capsules van Nurofen, geeft de SKP dit schema voor volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar. Neem de laagste dosis die helpt, zo kort mogelijk. Hebt u een gevoelige maag, neem het dan in tijdens een maaltijd.
| Situatie | Volgens de SKP |
|---|---|
| 200 mg, volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar | eerst 200 of 400 mg, daarna zo nodig 200 tot 400 mg om de 4 tot 6 uur; hoogstens 400 mg per inname en 1200 mg per 24 uur |
| 400 mg, volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar | 1 tablet of capsule van 400 mg, zo nodig om de 4 tot 6 uur herhalen; hoogstens 1200 mg per 24 uur |
| Hoelang zonder een arts te raadplegen | volwassenen: niet langer dan 3 dagen bij koorts en 4 dagen bij pijn; jongeren: niet langer dan 3 dagen |
| Kinderen jonger dan 12 jaar | niet deze vormen; voor kinderen bestaan aparte vormen met een eigen bijsluiter |
Wie ibuprofen beter niet neemt
De SKP noemt een aantal situaties waarin ibuprofen niet gebruikt mag worden. Herkent u zich in een van deze punten, neem het dan niet en vraag raad aan uw arts of apotheker:
- een allergische reactie in het verleden, zoals astma, een loopneus, zwelling of netelroos, na acetylsalicylzuur (aspirine), ibuprofen of een ander NSAID
- ernstig leverfalen, ernstig nierfalen of ernstig hartfalen
- een maag-darmbloeding of -perforatie bij een vroegere behandeling met een NSAID
- een actieve maagzweer of bloeding, of herhaalde zweren of bloedingen in het verleden
- een bloeding in de hersenen of een andere actieve bloeding, of een onverklaarde stoornis van de bloedaanmaak
- ernstige uitdroging door braken, diarree of te weinig drinken
- de laatste drie maanden van de zwangerschap
Voorzichtig bij hart, bloeddruk, nieren en astma
Overleg met uw arts of apotheker voor u begint als u een hoge bloeddruk of hartfalen hebt of had: vochtophoping, hoge bloeddruk en oedeem zijn gemeld bij NSAID's. Bij een vastgestelde hartziekte, een vernauwing van de slagaders in de benen of een ziekte van de bloedvaten in de hersenen mag ibuprofen volgens de SKP enkel na zorgvuldige afweging, en hoge doses worden dan vermeden. Ook bij risicofactoren zoals diabetes, een hoge cholesterol of roken is die afweging nodig voor een langere behandeling.
Ouderen krijgen vaker bijwerkingen, vooral bloedingen in maag en darm. Bij astma of een allergische aandoening kan ibuprofen de luchtwegen doen vernauwen. Bij een verminderde nierfunctie kan die verder achteruitgaan. Ook uitdroging speelt mee: bij koorts, braken of diarree neemt de kans op nierproblemen toe, zodat het middel in die situatie vaak beter tijdelijk wordt gestaakt.
Bij lupus is er een hoger risico op een niet-bacteriële hersenvliesontsteking. Ibuprofen kan de tekenen van een infectie verbergen, en de SKP raadt het af bij waterpokken. Bij stollingsstoornissen is opvolging nodig, en bij langdurig gebruik worden lever, nieren en bloedbeeld regelmatig gecontroleerd. Wie vaak pijnstillers neemt tegen hoofdpijn, kan daar net meer hoofdpijn door krijgen.
Wie al een maagbeschermer zoals pantoprazol krijgt, gebruikt die omdat een arts het maagrisico heeft afgewogen; dat is geen reden om zelf de dosis ibuprofen te verhogen.
Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid
In de laatste drie maanden van de zwangerschap is ibuprofen uitgesloten: het kan het hart, de longen en de nieren van het ongeboren kind schaden, de bloedingstijd verlengen en de bevalling vertragen. Volgens de SKP kan ibuprofen vanaf de 20e week ook de nierfunctie van het ongeboren kind verstoren. Eerder in de zwangerschap wordt het enkel gebruikt als het duidelijk nodig is, in de laagste dosis en zo kort mogelijk.
Ook eerder in de zwangerschap en bij borstvoeding gebruikt u ibuprofen niet zonder overleg met een arts. Wie zwanger wil worden, bespreekt het gebruik eveneens: volgens de SKP kunnen geneesmiddelen zoals ibuprofen de eisprong verstoren, wat na het stoppen weer herstelt.
Wisselwerking met andere geneesmiddelen en alcohol
Samen met corticosteroïden, met bloedverdunners zoals warfarine, met plaatjesremmers en met antidepressiva van het type SSRI neemt het risico op een maag-darmbloeding toe. Samen gebruiken met acetylsalicylzuur wordt meestal afgeraden, onder meer omdat ibuprofen het beschermende effect van een lage dosis acetylsalicylzuur op het hart kan verminderen.
Bij bloeddrukverlagers (ACE-remmers, bètablokkers en sartanen) en plaspillen kan ibuprofen het effect verminderen en de nieren belasten, zeker bij ouderen en bij een verminderde nierfunctie. Kaliumsparende plaspillen kunnen samen met ibuprofen het kalium in het bloed doen stijgen. Verder noemt de SKP wisselwerkingen met digoxine, lithium, methotrexaat, ciclosporine, tacrolimus, zidovudine, sulfonylureumderivaten tegen diabetes en chinolonen.
Alcohol kan volgens de SKP de bijwerkingen van NSAID's versterken, vooral die op maag en darmen en op het zenuwstelsel. Geef uw arts en apotheker een volledig overzicht van wat u gebruikt, ook middelen zonder voorschrift, voedingssupplementen en kruidenpreparaten.
Bijwerkingen en wanneer u een arts raadpleegt
De bijwerkingen die het vaakst voorkomen, zitten in het maag-darmkanaal: buikpijn, misselijkheid, maaglast, diarree, winderigheid of verstopping. Verder zijn onder meer hoofdpijn, duizeligheid en huiduitslag beschreven. Ernstiger zijn een maagzweer, een maag-darmbloeding of een doorbraak van de maagwand, vooral bij ouderen, en verder vochtophoping, een hoge bloeddruk, hartfalen, het verergeren van astma en nierproblemen.
Stop en zoek onmiddellijk medische hulp bij tekenen van een bloeding in maag of darm, zoals hevige buikpijn, pekzwarte stoelgang of het braken van bloed of van donkere deeltjes die op koffiedik lijken; bij een ernstige allergische reactie, zoals erger wordende astma, piepende ademhaling, zwelling van gezicht, tong of keel of ademhalingsmoeilijkheden; bij ernstige huiduitslag met blaren, schilfers of zweren in mond, keel of ogen, of uitgebreide huiduitslag met koorts; en bij sterk verminderde urineproductie of een plotse zwelling van de benen.
Een vermoedelijke bijwerking meldt u aan uw arts of apotheker; in België verzamelt het FAGG die meldingen.
Ontstekingsremmers zonder voorschrift
Ook bij andere ontstekingsremmers hangt de afleveringswijze af van de verpakking en niet van de groep. Van diclofenac hebben in SAM enkel vormen voor op de huid, zoals een gel, een pleister en een geïmpregneerd verband, vrije aflevering; alle vormen via de mond zijn aan medisch voorschrift onderworpen. Van naproxen hebben enkel de filmomhulde tabletten van 220 mg vrije aflevering; de andere sterktes zijn op voorschrift.
Zonder voorschrift blijft het een ontstekingsremmer met dezelfde risico's voor maag, nieren, hart en bloeddruk. Combineer er geen twee, volg de bijsluiter van uw verpakking en vraag uw apotheker om raad als u andere geneesmiddelen gebruikt. Informatie over een pijnstiller uit een andere groep vindt u op de pagina over paracetamol.
Over deze pagina
Deze pagina is informatief: via deze pagina kunt u geen beoordeling aanvragen. Met vragen over een verpakking die u al hebt, gaat u naar uw apotheker, die de afleveringswijze van uw verpakking kent en ziet welke andere geneesmiddelen u gebruikt. Pijn die aanhoudt, terugkomt of erger wordt, hoort bij uw huisarts, die u kan onderzoeken. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.
Medisch nagekeken door Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.
Is ibuprofen op voorschrift?
Dat hangt af van de sterkte en de verpakking. In SAM hebben ibuprofen 200 mg via de mond en de meeste verpakkingen van 400 mg vrije aflevering (FD), net als de vormen voor kinderen en de gel en pleister. Ibuprofen 600 mg en 800 mg en enkele verpakkingen van 400 mg zijn aan medisch voorschrift onderworpen (M1). Wat voor uw doos geldt, staat op de verpakking.
Kan ik ibuprofen 600 zonder voorschrift krijgen?
Nee. Geen enkele verpakking van ibuprofen 600 mg heeft in SAM de afleveringswijze vrije aflevering: alle tabletten en granulaten van 600 mg zijn aan medisch voorschrift onderworpen. Zonder voorschrift zijn enkel lagere sterktes verkrijgbaar, met een maximum van 1200 mg per dag volgens hun SKP.
Wat is het verschil tussen ibuprofen 400 en 600 mg?
Het is dezelfde stof in een andere sterkte. De meeste verpakkingen van 400 mg zijn vrij verkrijgbaar voor kortdurende pijn en koorts, met hoogstens 1200 mg per dag. Ibuprofen 600 mg is op voorschrift en volgens de SKP bedoeld voor pijn en ontsteking bij gewrichtsaandoeningen en na letsels aan de weke delen, bij volwassenen en jongeren vanaf 15 jaar boven 50 kg.
Is Nurofen hetzelfde als ibuprofen?
Nurofen is een merknaam; de werkzame stof is ibuprofen, in sommige verpakkingen als natriumibuprofen of ibuprofenlysine. Alle verpakkingen van Nurofen hebben in SAM vrije aflevering. Gebruik Nurofen niet samen met een ander middel met ibuprofen of een ander NSAID.
Hoelang mag ik ibuprofen nemen zonder een arts te raadplegen?
Volgens de SKP van de verpakkingen zonder voorschrift raadplegen volwassenen een arts als ze het langer dan 3 dagen nodig hebben bij koorts of langer dan 4 dagen bij pijn, of als de klachten erger worden. Voor jongeren geldt 3 dagen. Neem altijd de laagste dosis die helpt, zo kort mogelijk.
Mag ibuprofen tijdens de zwangerschap?
In de laatste drie maanden van de zwangerschap is ibuprofen uitgesloten. Ook eerder in de zwangerschap en bij borstvoeding neemt u het niet zonder overleg met een arts. Bent u zwanger of wilt u zwanger worden, vraag dan advies voor u een pijnstiller neemt.
Mag ik alcohol drinken bij ibuprofen?
Volgens de SKP kan alcohol de bijwerkingen van NSAID's versterken, vooral die op maag en darmen en op het zenuwstelsel. Wie regelmatig drinkt of al maagklachten heeft, bespreekt met arts of apotheker of een pijnstiller uit deze groep geschikt is.
Kan ik via deze pagina een voorschrift voor ibuprofen aanvragen?
Nee. Deze pagina is informatief en er hoort geen aanvraag bij; met vragen over uw verpakking gaat u naar uw apotheker.