Receptplus

Motilium (domperidon) bij misselijkheid en braken

Motilium is een geneesmiddel op medisch voorschrift met de werkzame stof domperidon, bedoeld om misselijkheid en braken te verlichten. De productinformatie legt de nadruk op een lage dosis, een korte behandelingsduur en voorzichtigheid bij hartproblemen. Hieronder leest u waarvoor het middel dient, hoe het wordt ingenomen, wie het niet mag gebruiken en wanneer misselijkheid of braken een onderzoek ter plaatse vraagt.

Waarvoor Motilium dient

Volgens de samenvatting van de productkenmerken (SKP) is Motilium geïndiceerd voor „het verlichten van de symptomen van misselijkheid en braken”. De bijsluiter beperkt het gebruik tot volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar die minstens 35 kg wegen. Domperidon werkt volgens de SKP in op de beweging van de maag; daarom mag het niet worden gebruikt wanneer het stimuleren van die beweging schadelijk is, bijvoorbeeld bij een bloeding of een afsluiting in het maagdarmkanaal.

Brandend maagzuur staat niet in de indicatie. Gebruikt u naast Motilium een antacidum of een zuurremmer, dan neemt u dat volgens de SKP niet tegelijk in, maar na de maaltijd. Middelen tegen zuurklachten, met en zonder voorschrift, vindt u op de pagina over brandend maagzuur en maagbeschermers. In de databank van het FAGG staan voor Motilium vergunningen voor een filmomhulde tablet van 10 mg, een smelttablet van 10 mg en een suspensie van 1 mg per ml. Domperidon is daarnaast vergund onder de stofnaam, bij andere firma's.

Motilium in België: altijd op medisch voorschrift

Alle vergunde verpakkingen van Motilium, ook de parallel ingevoerde, staan in SAM, de databank van het FAGG, met de afleveringswijze „Medisch voorschrift” (code M1): dat geldt voor de tabletten, de smelttabletten en de suspensie. Hetzelfde geldt voor de vergunde verpakkingen met domperidon van andere firma's. Zonder voorschrift kan de apotheker Motilium dus niet afleveren.

Dosering en duur volgens de productinformatie

De SKP vraagt om „de laagste werkzame dosis” te gebruiken, zo kort als nodig om misselijkheid en braken onder controle te krijgen, met „een maximale dosis van 30 mg per dag”. De bijsluiter vermeldt dat de klachten meestal binnen 3 tot 4 dagen verdwijnen. De tablet wordt met wat water ingenomen, zonder erop te kauwen. De tabel vat samen wat de SKP en de bijsluiter van Motilium 10 mg filmomhulde tabletten zeggen. De dosis voor u bepaalt de arts die het middel voorschrijft en de behandeling opvolgt.

SituatieWat de SKP en de bijsluiter zeggen
Volwassenen en jongeren vanaf 12 jaar en 35 kg1 tablet van 10 mg, hoogstens 3 keer per dag; niet meer dan 30 mg per dag
Duur van de behandelingdoorgaans niet langer dan een week; niet langer dan 7 dagen zonder een arts te raadplegen
Moment van innamevóór de maaltijd; na de maaltijd wordt het middel iets trager opgenomen
Vergeten dosisvolgens de SKP overslaan en het gewone schema hervatten; nooit een dubbele dosis
Kinderen jonger dan 12 jaar of jongeren onder 35 kgwerkzaamheid niet bewezen; volgens de bijsluiter niet geven
Ernstige nierinsufficiëntieminder vaak innemen (1 of 2 keer per dag), soms een lagere dosis, met regelmatige controle
Matige of ernstige leverinsufficiëntieniet gebruiken (contra-indicatie)

Het hart: waarom dosis en duur beperkt zijn

Domperidon is in verband gebracht met een verlenging van het QT-interval op het elektrocardiogram. Volgens epidemiologische studies die de SKP vermeldt, hangt het middel samen met een hoger risico op ernstige ventrikelaritmie of plotse hartdood. Dat risico was hoger bij mensen ouder dan 60 jaar, bij een dagdosis boven 30 mg en bij gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen die het QT-interval verlengen of het afbraakenzym CYP3A4 remmen. Daarom vraagt de SKP voorzichtigheid bij ouderen en de laagste werkzame dosis, en stopt de behandeling bij klachten die op een ritmestoornis van het hart kunnen wijzen.

De bijsluiter vraagt wie ouder is dan 60 jaar om vooraf een arts te raadplegen. Krijgt u tijdens het gebruik hartkloppingen of moeite met ademhalen, of verliest u het bewustzijn, dan stopt u met Motilium en neemt u contact op met een arts. Ook duizeligheid en slaperigheid zijn beschreven: u bestuurt beter geen voertuig en bedient geen machines tot u weet hoe u op het middel reageert.

Wie Motilium niet mag gebruiken

De SKP en de bijsluiter noemen groepen geneesmiddelen die niet samen met Motilium gebruikt mogen worden, onder meer bepaalde middelen tegen schimmelinfecties (zoals itraconazol en ketoconazol via de mond), sommige antibiotica (zoals erythromycine, clarithromycine, levofloxacine en moxifloxacine), bepaalde hartmiddelen (zoals amiodaron en sotalol), sommige middelen tegen psychose of depressie (zoals haloperidol, citalopram en escitalopram) en bepaalde hiv-middelen (proteaseremmers zoals ritonavir). Middelen die CYP3A4 matig remmen, zoals diltiazem en verapamil, raadt de SKP af. Daarom is het belangrijk dat de arts weet welke geneesmiddelen u gebruikt, ook die zonder voorschrift.

Daarnaast noemen de SKP en de bijsluiter deze contra-indicaties:

  • allergie voor domperidon of voor een van de hulpstoffen
  • een prolactine producerende tumor van de hypofyse (prolactinoom)
  • een situatie waarin het stimuleren van de maagbeweging schadelijk is, zoals een bloeding, een mechanische afsluiting of een perforatie in het maagdarmkanaal
  • een matige of ernstige leverinsufficiëntie
  • een gekende verlenging van het QT-interval (vooral QTc) of een onderliggende hartziekte, zoals hartfalen
  • duidelijke stoornissen van de elektrolyten (te weinig of te veel kalium, te weinig magnesium) of een trage hartslag (bradycardie)
  • gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen die het QT-interval verlengen (voor apomorfine geldt een uitzondering onder strikte voorwaarden) of van krachtige CYP3A4-remmers, ongeacht hun effect op het QT-interval
  • een (vermoed) feochromocytoom, een zeldzame tumor van de bijnier, wegens het risico op ernstig verhoogde bloeddruk

Bijwerkingen, zwangerschap en borstvoeding

In de SKP staat een droge mond als vaak voorkomende bijwerking (bij minder dan 1 op de 10 gebruikers). Als soms voorkomend (bij minder dan 1 op de 100) worden onder meer hoofdpijn, slaperigheid, duizeligheid, diarree, huiduitslag, jeuk, rusteloosheid, angst, minder zin in seks, pijnlijke of gevoelige borsten en melkafscheiding vermeld. Met een onbekende frequentie zijn onder meer stuipen, ernstige allergische reacties en de ritmestoornissen van het hart beschreven die hierboven staan.

Goede studies bij zwangere vrouwen ontbreken en het mogelijke risico is niet bekend; de SKP laat gebruik tijdens de zwangerschap alleen toe als het verwachte voordeel dat rechtvaardigt. Domperidon komt in kleine hoeveelheden in de moedermelk terecht en een effect op het hart van de zuigeling is niet uit te sluiten. Tijdens een zwangerschap of de borstvoedingsperiode maakt een arts de afweging tussen het voordeel van de behandeling en de risico's.

Wanneer misselijkheid of braken een arts ter plaatse vraagt

Dringende situaties horen niet thuis in de medische vragenlijst: de arts kan dan uw aanvraag afwijzen en u doorsturen naar een arts ter plaatse. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.

In de volgende gevallen gaat u naar een arts ter plaatse:

  • u heeft een maagbloeding, regelmatig ernstige buikpijn of aanhoudend zwarte stoelgang: dan mag u Motilium volgens de bijsluiter niet gebruiken
  • de klachten duren langer dan 7 dagen, worden erger of er komen nieuwe klachten bij: dan stopt u volgens de bijsluiter met Motilium
  • u krijgt hartkloppingen of een snelle of onregelmatige hartslag, moeite met ademhalen of u verliest het bewustzijn: dan stopt u met Motilium
  • u krijgt kort na de inname huiduitslag, jeuk, kortademigheid of een gezwollen gezicht, wat op een allergische reactie kan wijzen
  • u krijgt stuipen of onvrijwillige bewegingen van gezicht, armen of benen
  • het gaat om een kind jonger dan 12 jaar of een jongere die minder dan 35 kg weegt: volgens de bijsluiter krijgen zij geen Motilium
  • u bent zwanger of wilt zwanger worden: volgens de bijsluiter overlegt u dan vooraf met uw arts

Hoe de arts uw vragenlijst beoordeelt

U beantwoordt de vragen van een medische vragenlijst, en de arts geeft daar een schriftelijk oordeel over. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Bij domperidon weegt de arts de risico's uit de SKP af, zoals uw leeftijd, uw hart, de andere geneesmiddelen die u gebruikt en hoe lang de klachten al duren. De arts kan om meer uitleg vragen, u een consultatie ter plaatse voorstellen of uw aanvraag niet inwilligen.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

De beoordeling van uw vragenlijst is betalend; bij de knop op deze pagina ziet u hoeveel ze kost. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Wat het geneesmiddel zelf kost, hoort u in de apotheek.

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Elke vragenlijst die via de knop op deze pagina binnenkomt, leest Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, en beoordeelt ze één voor één. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Deze pagina volgt de SKP en de bijsluiter van Motilium 10 mg filmomhulde tabletten die in de bronnen staan. Bij twijfel geldt de bijsluiter in uw eigen verpakking.

Is Motilium zonder voorschrift te krijgen?

Nee. In de FAGG-databank staat bij elke vergunde verpakking van Motilium de afleveringswijze „Medisch voorschrift”, net als bij de andere vergunde producten met domperidon. De enige verpakking met vrije aflevering die de databank vermeldt, was een parallel ingevoerde verpakking die van 2009 tot 2014 in de handel was en waarvan de vergunning is ingetrokken.

Hoelang mag ik Motilium innemen?

Volgens de SKP doorgaans niet langer dan een week, met de laagste dosis die werkt. De bijsluiter vermeldt dat de klachten meestal binnen 3 tot 4 dagen verdwijnen en dat u het middel niet langer dan 7 dagen gebruikt zonder een arts te raadplegen. Houden de klachten aan of worden ze erger, dan stopt u en laat u ze onderzoeken.

Helpt Motilium tegen brandend maagzuur?

Nee, daarvoor is het niet bedoeld. Motilium is in België alleen geïndiceerd voor het verlichten van misselijkheid en braken. Gebruikt u naast Motilium een antacidum of een zuurremmer, dan neemt u dat volgens de SKP niet tegelijk in, maar na de maaltijd. Over maagzuurremmers leest u meer op de pagina over pantoprazol.

Mag ik Motilium nemen als ik ouder ben dan 60?

Volgens de SKP zagen epidemiologische studies bij mensen ouder dan 60 jaar een hoger risico op ernstige ritmestoornissen van het hart. De SKP vraagt daarom voorzichtigheid bij ouderen en de bijsluiter vraagt om vooraf een arts te raadplegen. Bij de beoordeling weegt de arts dat risico mee, samen met uw hart en uw andere geneesmiddelen.

Mag ik Motilium gebruiken als ik zwanger ben of borstvoeding geef?

Goede studies bij zwangere vrouwen ontbreken en het mogelijke risico is niet bekend; de SKP laat gebruik alleen toe als het verwachte voordeel dat rechtvaardigt. Domperidon komt in de moedermelk en een effect op het hart van de baby is niet uit te sluiten. De bijsluiter vraagt om bij zwangerschap of borstvoeding eerst met uw arts te overleggen; de arts beslist dan of het middel voor u in aanmerking komt.

Wat doe ik als ik te veel Motilium heb ingenomen?

Volgens de bijsluiter neemt u meteen contact op met een arts, een apotheker of het Antigifcentrum. Antigifcentrum: 070 245 245, gratis en 24 uur op 24. Omdat domperidon het QT-interval kan verlengen, kan bij een overdosis een hartfilmpje nodig zijn.

Hoe beoordeelt de arts een vragenlijst over misselijkheid?

De arts leest de vragenlijst en kijkt naar uw leeftijd, uw hart, uw andere geneesmiddelen en de aard en duur van de klachten. Wijzen de antwoorden op een probleem dat onderzoek vraagt, zoals hartklachten of klachten die na een week niet beteren, dan kan de arts weigeren en een arts ter plaatse aanraden. Of er een voorschrift komt, staat dus nooit vooraf vast.