Receptplus

Maagklachten bij een behandeling met GLP-1-middelen

Alle vergunde verpakkingen met semaglutide, liraglutide of tirzepatide zijn in België op medisch voorschrift, en maagklachten zijn de meest gemelde bijwerkingen van deze middelen. Hier leest u wat de productinformatie zegt over misselijkheid, braken, diarree, verstopping en reflux, wat u zelf kunt doen, welke signalen een arts ter plaatse vragen en hoe een arts uw medische vragenlijst voor een behandeling beoordeelt.

Waarom maagklachten zo vaak voorkomen

Volgens de productinformatie vertragen semaglutide en tirzepatide de maaglediging. Vooral tijdens de opbouwfase, wanneer de dosis geleidelijk wordt opgetrokken, treden maagdarmklachten op; nadien verminderen ze meestal. Bij liraglutide beschrijft de samenvatting van de productkenmerken (SKP) dat ze zich meestal in de eerste weken voordoen en binnen enkele dagen of weken verminderen.

Daarom begint een behandeling met een lage dosis. Bij semaglutide 2,4 mg voor gewichtsbeheersing wordt de dosis volgens de SKP over 16 weken opgebouwd, met als uitdrukkelijk doel de kans op maagdarmklachten te verkleinen. Welk schema voor u geldt, bepaalt de arts die het middel voorschrijft.

Hoe vaak het voorkomt bij semaglutide

In de vier studies van 68 weken waarop de bijwerkingentabel van semaglutide 2,4 mg steunt, kwamen maagdarmklachten veel vaker voor dan met placebo. De meeste waren mild tot matig en van korte duur; verstopping hield langer aan. Bij 4,3% van de deelnemers leidden de maagdarmklachten tot definitieve stopzetting. De cijfers komen uit de productinformatie van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA).

KlachtSemaglutide 2,4 mgPlaceboMediane duur met semaglutide
Misselijkheid43,9%16,1%8 dagen
Diarree29,7%15,9%3 dagen
Braken24,5%6,3%2 dagen
Verstopping24,2%11,1%47 dagen
Buikpijn19,7%10%niet vermeld

Tirzepatide en liraglutide

In de studie naar gewichtsbeheersing met tirzepatide bij mensen zonder diabetes type 2 trad misselijkheid op bij 24,6 tot 33,3% van de deelnemers, naargelang de dosis van 5, 10 of 15 mg, tegenover 9,5% met placebo. Diarree kwam voor bij 18,7 tot 23,0%, tegenover 7,3%. De klachten waren meestal licht of matig en kwamen vaker voor tijdens de dosisverhoging. Door maagdarmklachten stopte 1,9 tot 4,4% van de deelnemers definitief met tirzepatide.

Bij liraglutide 3 mg voor gewichtsbeheersing waren maagdarmklachten de meest gemelde bijwerkingen, bij 67,9% van de deelnemers. Misselijkheid, braken, diarree en verstopping staan in de SKP als zeer vaak. Mensen van 65 jaar of ouder hebben volgens de SKP mogelijk meer maagdarmklachten.

Reflux, oprispingen en een opgeblazen gevoel

Naast misselijkheid en diarree vermeldt de productinformatie van semaglutide als vaak voorkomend: reflux of brandend maagzuur, moeilijke spijsvertering, oprispingen, winderigheid, een opgeblazen gevoel en een ontstoken maagslijmvlies. Bij liraglutide staan refluxziekte, pijn in de bovenbuik en oprispingen eveneens als vaak, bij tirzepatide reflux, oprispingen en een opgezette buik. Bij ernstige gastroparese, een sterk vertraagde maaglediging, wordt semaglutide niet aanbevolen, en tirzepatide is bij ernstige maagdarmziekte niet onderzocht.

Brandend maagzuur tijdens een behandeling meldt u aan de arts die het middel voorschrijft. Wat er in het algemeen zonder voorschrift bestaat tegen zuurklachten en welke signalen een onderzoek vragen, leest u op de pagina over brandend maagzuur.

Wat u zelf kunt doen volgens de productinformatie

Wijzigingen aan de dosis beslist de arts; u past het schema niet zelf aan.

  • Genoeg vocht innemen, zodat u niet uitdroogt: door misselijkheid, braken en diarree kunt u vocht verliezen, wat in zeldzame gevallen de nierfunctie verslechtert, vooral bij nieren die al minder goed werken.
  • Bij duidelijke maagdarmklachten kan de arts beslissen de volgende dosisverhoging uit te stellen of terug te gaan naar de vorige dosis tot de klachten verminderen.
  • Zijn er meerdere doses gemist, dan wordt volgens de SKP van semaglutide overwogen opnieuw te starten met een lagere dosis.
  • Staat er een ingreep onder narcose of diepe sedatie gepland, dan laat u vooraf weten dat u een GLP-1-middel neemt: omdat de maag trager leegloopt, kan er dan nog voedsel in zitten.
  • Ouderen zijn volgens de SKP van tirzepatide mogelijk gevoeliger voor de gevolgen van vochtverlies.

Signalen waarbij u niet wacht

Sommige klachten zijn geen gewone bijwerking meer. Voor zulke klachten dient de medische vragenlijst niet; in de gevallen hieronder contacteert u zonder uitstel een arts ter plaatse. Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.

  • hevige, aanhoudende buikpijn die kan uitstralen naar de rug: dat kan wijzen op een ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis), en bij een vermoeden daarvan wordt het middel gestopt
  • braken of diarree met tekenen van uitdroging, zeker als u nierproblemen heeft: volgens de productinformatie kan uitdroging de nierfunctie verslechteren
  • ernstige verstopping met buikpijn, een opgeblazen gevoel en braken, wat op een afsluiting van de darm kan wijzen
  • klachten van galstenen of een ontstoken galblaas: volgens de SKP van liraglutide kunnen die tot een ziekenhuisopname leiden
  • plotseling niets meer of snel minder zien met één oog: bij semaglutide is een zeer zeldzame oogaandoening (NAION) beschreven
  • moeite met ademhalen of een snelle zwelling van gezicht of keel, tekenen van een ernstige allergische reactie: dan roept u onmiddellijk medische hulp in en belt u bij acuut gevaar 112

Zwangerschap en anticonceptie

Volgens de productinformatie moeten vrouwen die zwanger kunnen worden effectieve anticonceptie gebruiken tijdens een behandeling met semaglutide. Tijdens de zwangerschap mag semaglutide niet worden gebruikt, en bij een kinderwens wordt het minstens 2 maanden vooraf gestopt. Voor tirzepatide wordt anticonceptie aangeraden en is die termijn minstens één maand. Ook liraglutide mag volgens de SKP niet tijdens de zwangerschap worden gebruikt.

Semaglutide en liraglutide verminderen de werking van de pil volgens de productinformatie naar verwachting niet. Na één dosis tirzepatide lag de blootstelling aan een combinatiepil lager; dat verschil geldt als klinisch niet relevant en de pil hoeft niet aangepast te worden. Ernstig braken of diarree kan volgens de SKP van een combinatiepil wel de opname ervan verstoren. Hoe u in dat geval handelt, vermeldt de bijsluiter van de pil die u neemt; verdere uitleg staat bij de pil op reis, bij braken of diarree.

Hoe de arts uw vragenlijst beoordeelt

Of u nu met een GLP-1-middel begint of een lopende behandeling wilt voortzetten, u beantwoordt een medische vragenlijst en de arts beoordeelt uw antwoorden schriftelijk. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Meldt u maagklachten, dan kijkt de arts naar hun ernst en duur, naar uw nierfunctie en naar uw dosisschema. Daarbij kan de arts om extra gegevens verzoeken, u een onderzoek ter plaatse voorstellen of de aanvraag niet aanvaarden.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

De beoordeling van uw vragenlijst voor een behandeling met een GLP-1-middel kost 29,90 €. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Neemt u voorrang bij de beoordeling (9,90 €), dan komt uw aanvraag vroeger in de rij, maar wij beloven geen termijn. Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Onze dienst zelf wordt niet terugbetaald.

Wie beoordeelt uw vragenlijst?

Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, leest en beoordeelt de vragenlijsten voor deze behandeling. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Voor de opvolging van uw gewicht, uw nierfunctie en andere aandoeningen blijft uw eigen arts het aanspreekpunt.

Is misselijkheid door een GLP-1-middel normaal?

Maagdarmklachten, waaronder misselijkheid, zijn bij semaglutide en tirzepatide de meest gemelde bijwerkingen, en bij liraglutide staat misselijkheid als zeer vaak. Ze komen vooral voor tijdens de dosisverhoging en zijn meestal mild tot matig. Houdt de misselijkheid aan, belet ze u te eten of te drinken, of komt er hevige buikpijn bij, dan laat u een arts kijken.

Gaat misselijkheid door semaglutide vanzelf over?

Bij de meeste deelnemers aan de studies wel: de mediane duur was 8 dagen voor misselijkheid en 2 dagen voor braken. Verstopping hield langer aan, met een mediane duur van 47 dagen. Dat zijn medianen uit studies; bij aanhoudende klachten beslist de arts over uw dosis.

Mag ik mijn dosis zelf verlagen als ik misselijk ben?

Nee, dat beslist de arts. De SKP van semaglutide laat toe om bij duidelijke maagdarmklachten een dosisverhoging uit te stellen of terug te gaan naar de vorige dosis tot de klachten verminderen. Uw klachten meldt u daarom aan de arts die het middel voorschrijft.

Kan een GLP-1-middel brandend maagzuur geven?

Ja. Reflux of brandend maagzuur staat in de productinformatie van semaglutide en liraglutide als vaak voorkomende bijwerking, net als oprispingen en een moeilijke spijsvertering. De arts die het middel voorschrijft, beslist of een aanpassing van de behandeling of een maagbeschermer nodig is.

Wanneer is buikpijn bij een GLP-1-middel gevaarlijk?

Hevige, aanhoudende buikpijn die kan uitstralen naar de rug kan wijzen op acute pancreatitis. Dan neemt u meteen contact op met een arts ter plaatse; buiten de uren belt u 1733 (zonaal tarief) en bij een ernstige toestand 112. Bij een vermoeden van pancreatitis wordt het middel gestopt.

Kan ik een GLP-1-middel gebruiken als ik zwanger wil worden?

Volgens de productinformatie stopt u semaglutide minstens 2 maanden en tirzepatide minstens één maand voor een geplande zwangerschap, omdat de middelen lang in het lichaam blijven. Tijdens de behandeling gebruiken vrouwen die zwanger kunnen worden anticonceptie, bij semaglutide effectieve anticonceptie. Een kinderwens bespreekt u dus vooraf met de arts.