Receptplus

Pil bij braken, diarree of tijdsverschil op reis

Neemt u de pil en gaat u op reis, dan gaan de vragen zelden over het voorschrift zelf, maar over wat er onderweg kan mislopen: overgeven kort na de inname, diarree of een tablet die door het tijdsverschil later komt dan gewoonlijk. Hieronder staat per soort pil wat de samenvatting van de productkenmerken (SKP) daarover vermeldt, wanneer een bijkomende methode nodig is en hoe een arts uw vragenlijst bekijkt bij een aanvraag voor anticonceptie.

Waarom overgeven en diarree de pil minder betrouwbaar maken

Een pil werkt alleen als de hormonen uit de tablet via de darm in uw bloed terechtkomen. Gaat het om een combinatiepil met ethinylestradiol en drospirenon, dan worden de hormonen volgens de SKP mogelijk niet volledig opgenomen als u ernstige maag-darmklachten hebt, zoals overgeven of diarree; een bijkomende methode, bijvoorbeeld een condoom, is dan nodig. De SKP's van de pil met alleen desogestrel en van de pil met alleen drospirenon zeggen hetzelfde.

Hebt u zulke klachten door een GLP-1-middel, dan bespreekt u met de arts wat dat voor uw pil betekent; meer over die klachten staat op de pagina over maagklachten bij GLP-1-middelen.

Wat de SKP zegt per soort pil

In de tabel staat samengevat wat de SKP's van vier in België vergunde producten zeggen. Bij een andere samenstelling of een ander schema kunnen de marges verschillen; de bijsluiter van uw eigen pil gaat altijd voor. De vaginale ring staat erbij ter vergelijking.

SamenstellingOvergeven binnen 3 tot 4 uur na innameTe late tabletBewaren volgens de SKP
Ethinylestradiol 0,03 mg + drospirenon 3 mg (combinatiepil, 21 tabletten en 7 dagen stop)Zo vlug mogelijk een vervangende tablet, liefst binnen 12 uur na het gewone tijdstip; daarna gelden de regels voor een vergeten tabletMinder dan 12 uur te laat: werking niet verminderdBeneden 30 °C, in de oorspronkelijke verpakking
Desogestrel 75 microgram (pil met alleen een progestageen, zonder stopweek)Hetzelfde advies als bij een vergeten tabletMinder dan 12 uur te laat: tablet nemen zodra u eraan denkt; meer dan 12 uur: daarnaast 7 dagen een barrièremiddelGeen bijzondere temperatuur; strip in het oorspronkelijke zakje, na opening 1 maand houdbaar
Drospirenon 4 mg (pil met alleen een progestageen, 24 + 4 tabletten)Ook bij diarree: zo vlug mogelijk een vervangende tablet, liefst binnen 24 uur na het gewone tijdstipMinder dan 24 uur te laat: bescherming niet verminderd; meer dan 24 uur: 7 dagen een condoom overwegenBeneden 25 °C
Vaginale ring met etonogestrel + ethinylestradiolGeen advies over overgeven: de hormonen worden via het vaginale slijmvlies opgenomenRing minder dan 3 uur uit de vagina: werking niet verminderd, zo vlug mogelijk terugplaatsenNa aflevering hoogstens 4 maanden, beneden 30 °C

Overgeven of diarree: stap voor stap

U noteert eerst het uur waarop u de tablet nam en het uur waarop de klachten begonnen, en volgt daarna de regel uit de tabel voor uw soort pil.

Wordt u ziek met koorts, hevige buikpijn of braken dat niet stopt, dan hoort u bij een arts ter plaatse; een online vragenlijst is daar niet voor bedoeld. Bent u in België, dan geldt bovendien: Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter.

  • Wilt u bij de combinatiepil of de pil met drospirenon 4 mg uw vaste schema aanhouden, dan gebruikt u voor de vervangende tablet een andere strip.
  • Houden de klachten aan, dan vraagt u de arts of de apotheker hoelang u bijkomend een condoom gebruikt.

Tijdsverschil: de tijd tussen twee tabletten telt

De SKP's van de drie pillen in de tabel vragen om de tablet elke dag op ongeveer hetzelfde uur te nemen; bij de twee pillen met alleen een progestageen staat er uitdrukkelijk 24 uur tussen twee tabletten. Een apart schema voor reizen door tijdzones staat in geen van die documenten.

Vliegt u naar het westen en volgt u de plaatselijke klok, dan komt de volgende tablet zoveel uren later als het tijdsverschil. Zolang die vertraging binnen de marge van uw pil in de tabel blijft, is volgens de SKP geen bijkomende methode nodig; gaat u erover, dan beschouwt u de tablet als vergeten en past u de regels daarvoor toe. Bij een korte reis kunt u de wekker op het uur van thuis laten staan. Wilt u uw innameuur blijvend verschuiven, dan overlegt u vooraf met de arts of de apotheker.

Voorbereiden: voorraad, verpakking en andere geneesmiddelen

U neemt genoeg strips mee voor de hele reis, plus een extra strip in uw handbagage voor een vervangende tablet, in de oorspronkelijke verpakking en bij de temperatuur uit de tabel. Met de bijsluiter of een notitie van de werkzame stof en de sterkte herkent een arts of apotheker uw pil.

Hebt u onderweg een ander geneesmiddel nodig, dan zegt u aan de voorschrijver of de apotheker dat u de pil neemt. Volgens de SKP van de combinatiepil kunnen middelen die leverenzymen activeren, zoals rifampicine, carbamazepine of sint-janskruid, de werking verminderen; bij een korte behandeling is tijdens die behandeling en 28 dagen erna een barrièremethode nodig. Wat u kunt doen als een vast geneesmiddel onderweg opraakt, leest u in het artikel over medicatie die in het buitenland opraakt.

De menstruatie uitstellen tijdens de reis

Wie de combinatiepil met ethinylestradiol en drospirenon neemt, kan de bloeding volgens de SKP uitstellen: u slaat de stopweek over en begint aansluitend aan de volgende strip, tot uiterlijk het einde van die tweede strip. Tussentijds bloedverlies of spotting is dan mogelijk. Na de gewone stopweek van 7 dagen neemt u de pil weer zoals voordien.

De pil met desogestrel heeft geen stopweek: volgens de SKP begint u de dag na de laatste tablet aan een nieuwe strip. Voor pillen met placebotabletten of een ander schema vraagt u het aan de arts of de apotheker.

Lange vluchten en het risico op trombose

Tijdelijke immobilisatie staat in de SKP van de combinatiepil als mogelijke risicofactor voor een bloedklonter in een ader (veneuze trombo-embolie). Als voorbeeld staan er vliegreizen van meer dan 4 uur bij, vooral bij vrouwen die ook andere risicofactoren hebben. Bent u ouder dan 35 jaar en rookt u, dan geeft dezelfde SKP het dringende advies een andere methode te gebruiken.

Krijgt u tijdens of na een lange reis een van de klachten hieronder, dan roept u met spoed medische hulp in en zegt u dat u een combinatiepil neemt. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.

  • zwelling van één been of voet, of langs een ader in het been
  • pijn of gevoeligheid in een been, soms alleen bij staan of stappen
  • een warm, rood of verkleurd been
  • plotse kortademigheid of snelle ademhaling zonder duidelijke oorzaak
  • plotse hoest, soms met bloed
  • scherpe pijn op de borst
  • een licht gevoel in het hoofd of hevige duizeligheid
  • een snelle of onregelmatige hartslag

Noodanticonceptie: alleen ter informatie

Ging er iets mis, bijvoorbeeld door overgeven of een vergeten tablet, en had u onbeschermde seks, dan kan noodanticonceptie aan de orde zijn. Die valt niet onder deze dienst. Alle vergunde verpakkingen van levonorgestrel 1,5 mg en ulipristalacetaat 30 mg hebben in het Belgische register vrije aflevering: u krijgt ze zonder voorschrift bij de apotheker.

Volgens de SKP neemt u levonorgestrel 1,5 mg zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen 12 uur en uiterlijk binnen 72 uur (3 dagen) na de onbeschermde betrekking. Voor ulipristalacetaat 30 mg zegt de productinformatie van het EMA: zo spoedig mogelijk, maar niet later dan 120 uur (5 dagen). Volgens beide documenten neemt u een nieuwe tablet als u binnen 3 uur na de inname braakt. Nam u de voorbije 4 weken een geneesmiddel dat leverenzymen activeert, dan zegt u dat aan de apotheker: beide documenten geven daarvoor een apart advies.

Tot uw volgende menstruatie gebruikt u na noodanticonceptie een barrièremethode zoals een condoom, en ulipristalacetaat kan ook uw gewone hormonale anticonceptie minder goed laten werken.

Hoe de arts uw vragenlijst voor anticonceptie beoordeelt

Met deze dienst kunt u een pil, pleister of ring opstarten of verder gebruiken. U beantwoordt een medische vragenlijst en krijgt een schriftelijke beoordeling van de arts; een afspraak maken of in een wachtzaal zitten hoeft niet. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon. Aandachtspunten voor de arts zijn onder meer roken, uw bloeddruk, migraine met aura en een doorgemaakte trombose; de arts kan ook een recente bloeddrukmeting opvragen.

Volgens de SKP is een combinatiepil onder meer uitgesloten na een doorgemaakte trombose, bij migraine met focale neurologische verschijnselen, bij diabetes met vaatproblemen, bij ernstige hypertensie en bij ernstige afwijkingen van de bloedvetten. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Vraagt de arts documenten op, dan stuurt u die via de chat; verder kan de arts voorstellen dat u een arts ter plaatse raadpleegt, of de aanvraag weigeren.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Hoe apothekers omgaan met voorschriften uit andere EU-lidstaten, leest u in het artikel over buitenlandse voorschriften. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

De beoordeling van uw vragenlijst voor anticonceptie kost 24,90 €. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug. Kiest u daarnaast voor voorrang bij de beoordeling, dan betaalt u 9,90 € extra en wordt uw vragenlijst eerder bekeken, zonder dat wij een termijn beloven.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI). Hoeveel het geneesmiddel kost, vertelt de apotheek u.

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Uw vragenlijst neemt Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, door en beoordeelt ze schriftelijk. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over. Voor het plaatsen van een spiraal of een implantaat en voor een gynaecologisch onderzoek gaat u naar een arts ter plaatse.

Ik heb overgegeven na het innemen van mijn pil, wat moet ik doen?

Gaf u binnen 3 tot 4 uur na de inname over, dan werd de tablet volgens de SKP's mogelijk niet volledig opgenomen; wat u dan doet, hangt af van uw pil en staat in de tabel op deze pagina.

Is de pil nog betrouwbaar als ik diarree heb op reis?

Bij ernstige diarree kan de opname van de hormonen onvolledig zijn; de SKP's vragen dan een bijkomende methode, zoals een condoom.

Hoe neem ik de pil als ik door verschillende tijdzones reis?

Wat telt, is de tijd tussen twee tabletten; de marge per soort pil staat in de tabel op deze pagina. Bij twijfel overlegt u vooraf met de arts of de apotheker.

Kan ik de morning-afterpil via deze dienst krijgen?

Nee. Noodanticonceptie valt niet onder deze dienst; wat de productinformatie erover zegt, leest u hierboven.

Kan ik de vragenlijst ook invullen als ik al op reis ben?

Ja, de vragenlijst vult u online in, dus dat kan ook onderweg. Wat er na een positieve beoordeling gebeurt en wat de apotheker beslist, leest u hierboven bij de beoordeling door de arts.

Kan ik anticonceptie online laten beoordelen als ik jonger ben dan 18?

Nee. Voor deze dienst moet u minstens 18 jaar zijn. Wie jonger is, kan voor pil, pleister of ring bij de huisarts of een gynaecoloog terecht.