Receptplus

Omeprazol 20 en 40 mg

Omeprazol remt de aanmaak van maagzuur en is in België in de meeste verpakkingen alleen op medisch voorschrift te krijgen; voor een klein deel van de verpakkingen van 10 en 20 mg geldt vrije aflevering. U leest hier welke verpakkingen dat zijn, waarvoor de arts omeprazol voorschrijft, hoe u het inneemt en waarom gebruik van maanden of jaren een geregelde controle vraagt.

Wat omeprazol doet en waarvoor het dient

Omeprazol is een protonpompremmer. Het remt in de maagwand de pomp die zuur afgeeft, zodat de maag minder zuur aanmaakt. Minder zuur betekent minder irritatie van de slokdarm en betere omstandigheden om een ontstoken slijmvlies of een zweer te laten genezen. De samenvatting van de productkenmerken (SKP) van de maagsapresistente tabletten met omeprazol op voorschrift noemt voor volwassenen onder meer de toepassingen in de lijst hieronder.

Ook bij kinderen vanaf 1 jaar en 10 kg en bij kinderen ouder dan 4 jaar met een zweer door de bacterie Helicobacter pylori staan toepassingen in de SKP, met een dosis volgens leeftijd en gewicht. Die behandeling bepaalt de arts die het kind opvolgt.

  • zweren in de maag en in de twaalfvingerige darm behandelen en terugkeer ervan voorkomen;
  • samen met twee antibiotica de bacterie Helicobacter pylori uitroeien bij een maag- of darmzweer;
  • zweren door ontstekingsremmers (NSAID's) behandelen en ze bij risicopatiënten voorkomen;
  • een ontsteking van de slokdarm door terugvloeiend zuur (refluxoesofagitis) behandelen en na genezing een onderhoudsbehandeling geven;
  • klachten van gastro-oesofageale refluxziekte, zoals zuurbranden en zure oprispingen, behandelen;
  • het zeldzame zollinger-ellisonsyndroom behandelen, waarbij de maag veel te veel zuur aanmaakt.

Welke verpakkingen zonder voorschrift en welke met

Of u een voorschrift nodig hebt, hangt in België af van de verpakking en niet van de werkzame stof. SAM, de FAGG-databank, vermeldt de afleveringswijze voor elke verpakking afzonderlijk. De tabel onderaan deze rubriek vat dat voor omeprazol samen.

De vrij verkrijgbare capsules zijn volgens hun SKP bedoeld voor refluxklachten zoals zuurbranden en zure oprispingen bij volwassenen: 20 mg eenmaal per dag, gedurende 14 dagen. Soms zijn 2 tot 3 dagen nodig voordat de klachten verbeteren, en zodra ze helemaal weg zijn, stopt u. De bijsluiter vraagt om het niet langer dan 14 dagen te nemen zonder een arts te raadplegen. Het is niet bedoeld om klachten te voorkomen en niet voor jongeren onder 18 jaar.

Die SKP raadt ook aan een arts te raadplegen als u vroeger een maagzweer of een maagoperatie had, als u al vier weken of langer zonder voorschrift iets tegen zuurbranden neemt, als u geelzucht of een ernstige leverziekte hebt, of als u ouder bent dan 55 jaar met nieuwe of veranderde klachten.

SterkteAfleveringswijze in SAM
10 mgmedisch voorschrift (M1); vrije aflevering (FD) alleen bij de capsules van één merk
20 mgmedisch voorschrift (M1); vrije aflevering (FD) alleen bij de capsules van één merk, in doosjes tot 14 capsules
40 mguitsluitend medisch voorschrift (M1), geen verpakking met vrije aflevering

Dosering volgens de SKP

De dosis en de duur bepaalt de arts, volgens de reden waarom u omeprazol neemt. De tabel geeft de gebruikelijke dosis voor volwassenen uit de SKP van de maagsapresistente tabletten van 20 mg op voorschrift. Bij een zweer door Helicobacter pylori neemt u omeprazol een week lang samen met twee antibiotica; welke combinatie, kiest de arts.

Bij een verminderde nierfunctie en bij ouderen is volgens de SKP geen aanpassing nodig. Bij een verminderde leverfunctie kan 10 tot 20 mg per dag volstaan. Als risicopatiënten bij ontstekingsremmers noemt de SKP mensen ouder dan 60 jaar en mensen die al een zweer of een bloeding hoog in het maagdarmkanaal hadden.

SituatieGebruikelijke dosis volgens de SKP
Klachten van refluxziekte20 mg per dag; soms volstaat 10 mg. Zijn de klachten na 4 weken niet weg, dan is verder onderzoek nodig
Refluxoesofagitis20 mg per dag; meestal genezen binnen 4 weken, anders na 4 weken extra; bij een ernstige ontsteking 40 mg per dag
Onderhoud na een genezen refluxoesofagitis10 mg per dag, zo nodig 20 tot 40 mg
Zweer in de twaalfvingerige darm20 mg per dag; de meeste zweren genezen binnen 2 weken, anders meestal na 2 weken extra
Maagzweer20 mg per dag; de meeste zweren genezen binnen 4 weken, anders meestal na 4 weken extra; bij een hardnekkige zweer 40 mg
Zweren voorkomen bij ontstekingsremmers (risicopatiënten)20 mg per dag

Hoe u omeprazol inneemt

De SKP van de maagsapresistente tabletten raadt aan de tablet 's ochtends in te nemen en in zijn geheel door te slikken met een half glas water. Kauw er niet op en verpulver de tablet niet. Hebt u moeite met slikken, dan mag u de tablet breken en laten uiteenvallen in een eetlepel water zonder koolzuur, eventueel met wat vruchtensap of appelmoes, en het mengsel binnen een half uur opdrinken. Melk is daarvoor niet geschikt.

De vrij verkrijgbare capsules mag u volgens hun SKP openen en de korrels doorslikken met water of vermengd met een licht zure vloeistof, zonder op de korrels te kauwen. Wat voor uw doos geldt, staat in de bijsluiter.

Langdurig gebruik: waar de SKP op wijst

Omeprazol wordt soms jaren genomen. De SKP vraagt dat wie langer dan een jaar behandeld wordt, regelmatig gecontroleerd wordt, en noemt daarbij een aantal punten die bij langdurig gebruik meetellen. Het is een reden om het gebruik af en toe samen met de arts te herbekijken, niet om zelf plots te stoppen.

Bij een behandeling van ten minste 3 maanden, en meestal na een jaar, is ernstige hypomagnesiëmie gemeld: een te laag magnesiumgehalte in het bloed. Dat kan zich uiten in vermoeidheid, spierkrampen (tetanie), verwardheid (delirium), convulsies, duizeligheid of hartritmestoornissen, maar het kan ook ongemerkt beginnen. Bij een lange behandeling, en zeker samen met digoxine of plasmiddelen (diuretica), kan de arts het magnesium in het bloed laten meten.

  • vitamine B12: de opname kan dalen bij langdurig gebruik, vooral als uw reserves al laag zijn;
  • botbreuken: bij hoge doses en gebruik langer dan een jaar stijgt het risico op een breuk van heup, pols of wervelkolom licht, vooral bij ouderen;
  • darminfecties: het risico op infecties zoals Salmonella en Campylobacter is licht verhoogd.

Wisselwerkingen met andere geneesmiddelen

Omeprazol verandert de zuurgraad in de maag en remt het leverenzym CYP2C19. Daardoor kan het de werking van andere middelen beïnvloeden. Vermeld daarom altijd alle geneesmiddelen die u neemt, ook vrij verkrijgbare en kruidenmiddelen. De SKP noemt onder meer:

  • nelfinavir (bij hiv): mag niet samen met omeprazol worden gebruikt; ook atazanavir wordt niet aanbevolen;
  • clopidogrel (bloedplaatjesremmer): gelijktijdig gebruik wordt uit voorzorg afgeraden;
  • warfarine en andere vitamine K-antagonisten, cilostazol, diazepam en fenytoïne: ze worden trager afgebroken, zodat hun concentratie in het bloed kan stijgen;
  • digoxine en tacrolimus: hun spiegel kan stijgen en vraagt dan extra opvolging; bij methotrexaat in hoge dosis kan de arts omeprazol tijdelijk stoppen;
  • posaconazol en erlotinib: samen gebruiken vermijden; ook de opname van ketoconazol en itraconazol daalt;
  • rifampicine en sint-janskruid: kunnen de werking van omeprazol verminderen.

Bijwerkingen

De vaakst gemelde bijwerkingen in de SKP, bij 1 tot 10 van de 100 gebruikers, zijn hoofdpijn, buikpijn, verstopping, diarree, winderigheid en misselijkheid of braken.

De SKP waarschuwt ook voor enkele ernstige reacties. Ernstige huidreacties, zoals het syndroom van Stevens-Johnson, toxische epidermale necrolyse en een geneesmiddelenreactie met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS), zijn zelden of zeer zelden gemeld. Verder noemt de SKP een ontsteking van de nieren (tubulo-interstitiële nefritis), die tot nierfalen kan leiden, en zeer zeldzame gevallen van subacute cutane lupus: huidletsels op plaatsen die aan zonlicht blootstaan, soms met gewrichtspijn. Krijgt u blaren, uitgebreide huiduitslag, koorts met uitslag of plast u veel minder dan gewoonlijk, neem dan volgens de bijsluiter meteen contact op met een arts.

Zwangerschap en borstvoeding

Volgens de SKP wijzen de beschikbare gegevens niet op schadelijke effecten op de zwangerschap of op het kind, en kan omeprazol tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Omeprazol komt in de moedermelk terecht, maar bij gewone doses zijn gevolgen voor de zuigeling volgens de SKP onwaarschijnlijk. Bent u zwanger of geeft u borstvoeding, vermeld dat dan in de vragenlijst, zodat de arts er rekening mee kan houden.

Wanneer u een arts ter plaatse ziet

Sommige klachten horen niet bij een behandeling op basis van een vragenlijst. De SKP waarschuwt dat omeprazol de klachten van een ernstige aandoening kan verlichten en zo de diagnose kan vertragen. Ga daarom naar een arts ter plaatse als u ongewild aanzienlijk afvalt, herhaaldelijk moet braken of bloed braakt, moeilijk slikt of een zwarte stoelgang hebt. Ook een vermoeden van een maagzweer, of refluxklachten die na 4 weken behandeling niet weg zijn, vragen verder onderzoek. De arts van deze dienst kan een aanvraag om die reden weigeren en u doorverwijzen.

Dokter van wacht: bel 1733 (zonaal tarief) voor medische problemen die niet kunnen wachten tot het spreekuur van uw eigen dokter. Bij acuut gevaar belt u 112, gratis en 24 uur op 24.

Een voorschrift via een medische vragenlijst

Via de knop op deze pagina kunt u een beoordeling aanvragen, bijvoorbeeld als u omeprazol al langer op voorschrift neemt. U beantwoordt een medische vragenlijst; de arts leest uw antwoorden en beoordeelt ze schriftelijk, zonder dat u naar een wachtzaal moet of een afspraak nodig hebt. Het kan zijn dat de arts documenten of resultaten wil inkijken, u aanbeveelt om bij een arts ter plaatse op consultatie te gaan of uw aanvraag afwijst.

Meer over zuurklachten en wat zonder voorschrift kan, leest u op de pagina over brandend maagzuur. Heeft de arts vragen, dan worden die schriftelijk gesteld in de chat in uw persoonlijke omgeving; u krijgt daarover een e-mail. Er is geen teleconsultatie via video of telefoon.

Valt de beoordeling positief uit, dan krijgt u een grensoverschrijdend voorschrift als pdf per e-mail. U neemt de afdruk mee naar de apotheek, samen met uw identiteitsbewijs. Over de aflevering beslist de apotheker, die het voorschrift controleert en, als dat nodig is, de voorschrijver kan contacteren en de aflevering kan uitstellen. Ons document is geen elektronisch voorschrift en komt niet in Recip-e terecht.

Wat kost het?

Op deze pagina toont de knop wat de beoordeling kost. U betaalt voor het medisch consult, niet voor het afgeven van een document - de arts beslist daarover na beoordeling van uw formulier. Wijst de arts uw aanvraag af om medische of juridische redenen, dan betalen wij het volledige bedrag terug. Vraagt de arts u om aanvullende documentatie, dan heeft u daar minimaal 7 dagen voor en herinneren wij u aan de termijn; kan het consult niet worden afgerond, dan betalen wij het bedrag ook volledig terug.

Het geneesmiddel betaalt u zelf; wij regelen geen terugbetaling door ziekenfonds of RIZIV (INAMI).

Wie beoordeelt uw aanvraag?

Uw medische vragenlijst neemt Damian Wojno, arts met een Poolse beroepsbevoegdheid, nr. 3211301, door en beoordeelt ze aan de hand van wat u invult. De arts is niet ingeschreven bij de Orde der artsen en neemt de rol van uw huisarts niet over.

Is omeprazol zonder voorschrift te krijgen?

Alleen in een klein deel van de verpakkingen. In SAM hebben alleen de capsules van 10 en 20 mg van één merk vrije aflevering; volgens hun SKP zijn ze bedoeld voor refluxklachten bij volwassenen, gedurende 14 dagen. De andere tabletten en capsules van 10, 20 en 40 mg hebben afleveringswijze medisch voorschrift, en voor 40 mg bestaat geen verpakking met vrije aflevering.

Wat is het verschil tussen omeprazol 20 mg en 40 mg?

20 mg is volgens de SKP de gebruikelijke dosis bij de meeste toepassingen. De arts kiest 40 mg bijvoorbeeld bij een ernstige ontsteking van de slokdarm of een zweer die met 20 mg niet geneest. Alle verpakkingen van 40 mg hebben afleveringswijze medisch voorschrift.

Hoelang mag ik omeprazol nemen?

Dat hangt van de reden af. Zonder voorschrift vraagt de bijsluiter van de vrij verkrijgbare capsules om na 14 dagen een arts te raadplegen. Op voorschrift kan een behandeling enkele weken of veel langer lopen; na meer dan een jaar vraagt de SKP om geregelde controle, onder meer omdat het magnesium in het bloed kan dalen.

Mag ik omeprazol samen met clopidogrel nemen?

De SKP raadt het gelijktijdige gebruik uit voorzorg af, omdat een wisselwerking tussen beide middelen is vastgesteld. Neemt u clopidogrel, vermeld dat dan altijd; de arts beslist of een andere aanpak beter past.

Is omeprazol hetzelfde als pantoprazol?

Nee. Beide zijn protonpompremmers, maar het zijn verschillende werkzame stoffen met elk een eigen SKP, eigen sterktes en eigen wisselwerkingen. Wissel niet zelf van middel zonder overleg. Meer over het andere middel leest u op de pagina over pantoprazol, en over een verwante stof op de pagina over esomeprazol.

Mag ik omeprazol gebruiken als ik zwanger ben?

Volgens de SKP kan omeprazol tijdens de zwangerschap worden gebruikt. Of het in uw situatie nodig is, beslist de arts; vermeld een zwangerschap daarom altijd in de vragenlijst.